Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Δευτέρα, 15 Αυγούστου 2011

Έρχονται τα συνθετικά μπριζολάκια;

Την τελευταία δεκαετία έχει ανάψει η συζήτηση για την παρασκευή κρέατος στο εργαστήριο. Αρκετά επιστημονικά περιοδικά και ΜΜΕ στις ΗΠΑ και την Ευρώπη επιμένουν: το τεχνητό κρέας είναι το μέλλον μας.
Ο ρωσικής καταγωγής Βλαντιμίρ Μιρόνοφ, καθηγητής της Κυτταρικής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας των ΗΠΑ, δήλωσε πρόσφατα ότι μπορεί αμέσως να ‘παράγει’ συνθετικό κρέας, αλλά του λείπουν τα κεφάλαια.
Εάν η φιλοζωική αμερικανική οργάνωση PETA (=Άνθρωποι για την Ηθική Μεταχείριση των Ζώων) υλοποιούσε την διακήρυξή της και του πρόσφερε ένα εκατομμύριο δολάρια για την παραγωγή τεχνητού κρέατος θα τροφοδοτούσε ήδη φέτος την αγορά με συνθετικά μπριζολάκια... Υποστηρίζει μάλιστα ότι το συνθετικό κρέας θα είναι πιο φθηνό (το ήμισυ του κόστους από το κανονικό κρέας) και πιο εύγευστο «είμαστε ντιζάινερ», λέει. Τα ίδια διατείνονται και Ολλανδοί βιοχημικοί.
Ο κ. Μιρόνοφ θεωρείται αυθεντία στην συνθετική παραγωγή ιστών και οργάνων και δηλώνει σαφέστατα πως «δεν θέλει να σώσει την Αφρική από την πείνα», αλλά: να αναπτύξει στο βιοχημικό του εργαστήριο «άφθονο κρέας για τους πλούσιους που θέλουν να μειώσουν το βάρος τους ή να διατηρήσουν τα ιδανικά τους κιλά», «πρόκειται για μία αγορά δισεκατομμυρίων. Πρέπει να κερδίσουμε όλες τις Πάρις Χίλτον του κόσμου, τότε θα έχουμε νικήσει». Ισχυρίζεται μάλιστα πως όλοι όσοι είναι εναντίον αυτής της ιδέας είναι «απλώς ηλίθιοι».
Όντως πρόκειται για μία μεγάλη αγορά, αλλά οι επενδυτές έχουν κακομάθει. Θέλουν ‘εδώ και τώρα’ πολλά, πάρα πολλά κέρδη, γι’ αυτό δεν επενδύουν ακόμη στον κ. Μιρόνοφ. Όμως οι ειδικοί του μάρκετινγκ άρχισαν να προετοιμάζουν την αγορά και να αναπτύσσουν σχέδια για τη διαφήμιση συνθετικού κρέατος.
Τι σημαίνει όμως συνθετικό κρέας στην πράξη; Θα γεμίσει η αγορά με φθηνά, τεχνητά μπριζολάκια εκπληκτικής γεύσης; Ποιές θα είναι οι πραγματικές επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον; Θα χαθούν κάποια στιγμή τα ζώα;
Oι θιασώτες του συνθετικού κρέατος επιμένουν πως ο άνθρωπος έχει χάσει προ πολλού την σχέση του με το φαγητό του και τη φύση. Μήπως δεν υπάρχουν ήδη στην αγορά διαγονιδιακά λαχανικά, γενετικά μεταλλαγμένες πατάτες και δημητριακά; Στις ΗΠΑ υπάρχουν και χωρίς σήμανση. Στην Ευρώπη υπάρχει αντίσταση στα μεταλλαγμένα από τους καταναλωτές βέβαια, αλλά οι αρχές είναι αντίθετα αποφασισμένες να τα προωθήσουν.
Ο Αμερικανός συγγραφέας Τζόναθαν Σάφραν Φόερ, διάσημος από το βιβλίο του «Τρώγοντας Ζώα», υποστηρίζει ότι το τεχνητό κρέας «μπορεί να είναι διαστροφή, αλλά το χειρότερο είναι η μαζική εκτροφή μιας γαλοπούλας. Επειδή την έχουν παχύνει τόσο αφύσικα που δεν μπορεί να επιβιώσει στη φύση.»
Από την άλλη οι χορτοφάγοι και ζωόφιλοι ισχυρίζονται ότι τα ζώα θα ζουν πιο ευτυχισμένα, ενώ το τεχνητό κρέας δεν θα εξαλείψει μόνον την εκτροφή ζώων, αλλά και τους ρύπους στην ατμόσφαιρα και το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Μήπως τελικά η βαθύτερη αιτία του κακού είναι η αδυναμία του δυτικού ανθρώπου για αλλαγές; Ναι, θέλουμε αλλαγές, αλλά χωρίς να αλλάξουμε εμείς ούτε στη συμπεριφορά μας, στο περιβάλλον μας, στη διατροφή μας, στο ντύσιμό μας, ούτε ασφαλώς στον χαρακτήρα μας. Οι περισσότεροι από μας που το μυαλό μας έχει εποικισθεί από την ιδεοληψία της απεριόριστης ανάπτυξης, η οποία θα είναι σε θέση να μας λύνει όλα τα προβλήματα και να μας βολεύει σε κάθε περίπτωση. Το βόλεμα σπρώχνει τους περισσότερους από τους "αναπτυγμένους" λοιπόν σε μια εύκολη, σίγουρη, αλλά αφύσικη και μη προβλέψιμη εξέλιξη που λέει: εάν έχω περιττά κιλά, δεν κάνω δίαιτα, αλλά εγχείρηση. Εάν δεν έχω χρόνο για μαγείρεμα, δεν φροντίζω να αλλάξω τον προγραμματισμό μου, αλλά παίρνω κάτι έτοιμο. Εάν είμαι φιλόζωος, δεν αποφεύγω το κρέας, αλλά τρώω συνθετικό. Τα θέλουν όλα ανώδυνα και βολικά.
Η παρούσα αξεπέραστη-από ότι φαίνεται, γιατί δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά ταυτόχρονα πολιτιστική και οικολογική-κρίση όμως ίσως οδηγήσει πολλούς- ας ελπίσουμε, ιδίως από τη μεσαία τάξη που μέχρι τώρα είχε ενστερνισθεί αυτή την ιδεολογία-στην απόρριψη αυτού του πολιτισμικού παραδείγματος και στην επιλογή της προοπτικής της "ευημερίας της ποιότητας", του να ζούμε καλύτερα με λιγότερα.
Στοιχεία από: dw-world.de/dw/.html



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου