Avatar

Οι μεταλλευτικές εταιρείες δρουν παντού με τον ίδιο τρόπο. Μπροστά στα κέρδη τους δεν υπολογίζουν ούτε περιβάλλον ούτε ντόπιους πληθυσμούς:

Ακτιβιστές, που πολεμούν για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών απευθύνθηκαν στους παραγωγούς του «Avatar» για να βοηθήσουν μία φυλή της Ινδίας να προστατέψει το σπίτι της από μία πραγματική απειλή.
Η οργάνωση Survival International με έδρα το Λονδίνο, χάραξε μία παράλληλη γραμμή ανάμεσα στους Na'vi του «Avatar» και στη φυλή Dongria Kondh στην περιοχή Orissa της ανατολικής Ινδίας, που πολεμάει να προστατέψει το ιερό βουνό από τα σχέδια της αγγλικής μεταλλευτικής εταιρείας Vedanta Resources (Vedanta).
Η Διεθνής Αμνηστία έχει επίσης αντιταχθεί στα σχέδια στους λόφους Niyamgiri. Η ανακοίνωση της αναφέρει ότι η προτεινόμενη ανασκαφή θέτει σε κίνδυνο την ύπαρξη της Dongria Kondh, μίας φυλής, που αριθμεί 8.000 άτομα και ζει στους λόφους εδώ και αιώνες. Η οργάνωση κατηγορεί την Vedanta ότι απειλεί την υγεία των τοπικών κοινοτήτων της Orissa με την μόλυνση του νερού και του αέρα, που οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας αλουμινίου έχουν ήδη προκαλέσει στην περιοχή. Ακόμη, ο υπεύθυνος ερευνητής της Διεθνούς Αμνηστίας στην Νότια Ασία επιβεβαιώνει ότι οι άνθρωποι, εγκαταλειμμένοι χωρίς καμιά ενημέρωση, αναπνέουν μολυσμένο αέρα, και πίνουν μολυσμένο νερό.
Επίσης, η Survival International ανάρτησε διαφήμιση στο περιοδικό Variety του Hollywood, καλώντας τον σκηνοθέτη του Avatar James Cameron να βοηθήσει τη φυλή. Ο διευθυντής της, Stephen Corry τόνισε ότι το μεταλλωρυχείο καταστρέψει τα δάση από τα οποία εξαρτάται η επιβίωση όχι μόνο της φυλής των Dongria Kondh αλλά και εκατοντάδων άλλων αυτοχθόνων της περιοχής.
Η εταιρεία Vedanta κατηγορεί την Διεθνή Αμνηστία ότι αμφισβητεί την αξιοπιστία της Ινδική κυβέρνησης, που έχει εγκρίνει την λειτουργία της στην περιοχή. «Η αναφορά χτυπά την καρδιά ενός προγράμματος, που συνδέεται άμεσα με την οικονομική ανάπτυξη και την αστική αναβάθμιση της Ινδίας» λέει η εταιρεία. Επίσης, σύμφωνα με τις αναρτήσεις στο σάιτ της, η αειφόρος ανάπτυξη είναι βασική αρχή της στρατηγικής της και αποτελεί δέσμευση για τους επικεφαλής και τους υπαλλήλους της.
Μέσα στις συνέπειες του προγράμματός της είναι και η απομάκρυνση των κατοίκων, που ζουν γύρω από το εργοστάσιο της Orissa από τα σπίτια τους και την μετεγκατάστασή τους.
«Εάν η Vedanta σκάψει το βουνό, το νερό θα στερέψει και τότε ούτε τι θα πίνουν οι τίγρεις, οι αρκούδες, οι μαϊμούδες και τα άλλα ζώα, που ζουν εδώ;» λέει ένας αυτόχθονας. «Δεν θα αφήσουμε την Vedanta να πειράξει το νερό μας και το βουνό», καταλήγει.
Πηγή:CNN

«ΚΡΥΜΜΕΝΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ KAΙ ΨΕΥΤΙΚΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ»

Το κείμενο της Πρωτοβουλίας Ενάντια στις Βλαπτικότητες είναι πολύ ενδιαφέρον, αλλά πολύ μεγάλο. Για αυτό ανεβάζω κάποια αποσπάσματά του:

Πριν από λίγο καιρό, το Σάββατο 29 Μαΐου στο ξενοδοχείο ΤΗΕ ΜΕΤ στη Θεσσαλονίκη η οικονομική εφημερίδα Εξπρές και ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ σκέτο και όχι Ελλάδας όπως με πατριωτική διάθεση τόνιζαν τα δημοσιογραφικά πονήματα των ημερών), διοργάνωσαν ενημερωτική ημερίδα με γενικό τίτλο “οι Κρυμμένοι Θησαυροί της Βορείου Ελλάδος”.
Πρόθεσή τους ήταν από τη μία να συζητήσουν, ει δυνατόν μεταξύ τους, για τις “δυνατότητες που η ίδια η φύση τους-δίνει εδώ στη Β. Ελλάδα για ανάπτυξη, απασχόληση και επιχειρηματική δράση” με απώτερο στόχο, όπως διατείνονται, την οικονομική ανάπτυξη και ευημερία του τόπου και από την άλλη να πείσουν ότι τα επενδυτικά τους σχέδια αποτελούν ουσιαστικά προτάσεις σωτηρίας και μάλιστα εθνικής σωτηρίας. Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι θεωρούν πως εκ προοιμίου τους χρωστάμε.
Δεδομένου λοιπόν του σωτηριολογικού χαρακτήρα της εκδήλωσης, στην ημερίδα έσπευσαν διακριτικοί λειτουργοί της κρατικής ασφάλειας, κυβερνητικοί και κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι εν είδει διαττόντων αστέρων, έλληνες επιχειρηματίες ξένων εταιρειών μετά των μπράβων τους, φανατικοί επαγγελματίες επιστήμονες, εργοδοτικά σωματεία, όπως και οι -πάντα απαραίτητοι- λίγοι αλλά “έγκριτοι” τηλεοπτικοί σταθμοί και “αδέσμευτες” εφημερίδες. Υψηλό το επίπεδο. Όμως με την είσοδό τους στην αίθουσα της εκδήλωσης, η προκατασκευασμένη ευθυμία τους και η επιμελώς καλλιεργημένη προσδοκία από τους αβανταδόρικους πηχυαίους τίτλους των προηγούμενων ημερών – “κρυμμένοι θησαυροί 20 δις”, “πλούτος ανεκμετάλλευτος”, “20 δις στα σωθικά της Β. Ελλάδας”- τίτλοι καλυμμένοι “πολιτικά” από τις ακροδεξιές κραυγές περί της τελικής λύσης, “εξορύξτε τα όλα” για την εθνική σωτηρία, ξαφνικά πάγωσαν. Οι παρευρισκόμενοι καλεσμένοι άρχισαν να αντιλαμβάνονται ότι στην παράσταση που είχε προετοιμαστεί είχαν ήδη “παρεισφρήσει” αρκετοί, σίγουρα απρόσκλητοι, απροσδιόριστοι και ίσως λίγο αποκρουστικοί, αλλά μάλλον ενδιαφερόμενοι για το θέμα, άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Αυτοί, οι εκτός σιναφιού, ήταν αρκετοί και γινόντουσαν περισσότεροι. Εξάλλου εβδομήντα, ογδόντα συμμετοχές σ’ ένα συνέδριο δεν είναι και άσχημα. Παρά την αρχική αμηχανία, την επακόλουθη ταραχή και νευρικότητα και τη συνεχή επικοινωνιακή κινητικότητα, η έναρξη κηρύχθηκε κανονικά...με μιάμιση ώρα καθυστέρηση βέβαια! «Τεχνικοί λόγοι» σε ένα πρωτοκλασάτο ξενοδοχείο με βιομηχανική παραγωγή σεμιναρίων, συνεδρίων και εκδηλώσεων δεν νοούνται. Μόλις δύο μικρόφωνα χρησιμοποιήθηκαν! Η αναφορά στον χρόνο είναι σημαντική, γιατί παρακολουθώντας τη χρονική εξέλιξη των σχετικών “επιστημονικών” ημερίδων και συνεδρίων αντιλαμβάνεται κανείς ότι αποτελούν τελικά τον πραγματικό ορισμό του τηλεοπτικού, δηλαδή του κενού και χωρίς νόημα, χρόνου. Με δεκαπεντάλεπτες εισηγήσεις, αυτοί οι κύριοι ειδικοί, σώζουν και καταστρέφουν τον κόσμο, χτίζουν ακόμη μαρμάρινα μνημεία στον εαυτό τους, μεταφέρουν βουνά, εκτρέπουν ποταμούς, απαξιώνουν κοινωνίες και πολιτισμούς, αυτοσυγχαίρονται, βαυκαλίζονται. Όταν λοιπόν αυτός ο χρόνος συμπιέζεται ακόμη περισσότερο το αποτέλεσμα γίνεται μάλλον κωμικο-τραγικό.
Παράσταση: το hi-tech μεταμοντέρνο σκηνικό, με ακριβοπληρωμένες σύγχρονες διακοσμητικές επιλογές, που προσφέρει το ξενοδοχείο, δημιουργεί πνεύμα θετικό, γεμάτο αισιοδοξία. Η μεγάλη Ελλάδα, το αναπτυξιακό καμάρι της Ευρώπης χρεοκοπεί και ξεπουλάει. Οι παρά τω ΣΜΕ οσμίζονται την ευκαιρία και αναλογίζονται τα κέρδη, αυτή τη φορά μπορούμε να τα πάρουμε «και πιο εύκολα και πιο φτηνά», αλλά με τους «απαραίτητους περιβαλλοντικούς όρους». Τονίζουν και ξανατονίζουν πως πρέπει να συνδράμουν και οι άλλοι στην προστασία του περιβάλλοντος όπως κάνουν οι ίδιοι, αφού ως γνωστόν κανείς δεν αγαπάει περισσότερο τη φύση από έναν μεταλλειοκτήτη. Έτσι ακούσαμε ότι η φύση κινδυνεύει και υποβαθμίζεται χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση, ιδιαίτερα χωρίς την αειφόρο μεταλλεία, ότι είναι όμορφο βέβαια ένα βουνό με 90% δασοκάλυψη, αλλά μπορεί να γίνει ακόμη πιο όμορφο και οπωσδήποτε πιο αποδοτικό αν στη θέση του δημιουργήσουμε χαβούζες χιλιάδων στρεμμάτων τοξικών τελμάτων, φυτέψουμε πράσινο γκαζόν γύρω από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις και το παραδώσουμε, εν είδει δωρεάς, στην κοινωνία ως σύγχρονο πάρκο με πλαστικές τραμπάλες και τσουλήθρες...
Με τέτοια και άλλα παρόμοια μεγαλεπήβολα (ένα από τα καλύτερα, το να γίνει ο Πρίνος -ήδη έγινε, το πήρε κανείς χαμπάρι;!- αποθηκευτικός χώρος υγρού φυσικού αερίου μάλλον για ν’ απαντήσουμε ελληνικά στην ανικανότητα της ΒΡ να σταματήσει τη διαρροή στον κόλπο του Μεξικού) και απαξιώνοντας περιέργως το ουράνιο παρά το ότι είχε ανακοινωθεί επίσημα στο πρόγραμμα, εξελίχθηκε εκείνο το πρωινό η κατά τα άλλα διασκεδαστική, λόγω γελοιότητας, θεατρική παράσταση που ονομαζόταν επιστημονική ημερίδα. Ο τίτλος, αν και φαινομενικά παιδιάστικος και παιχνιδιάρικος, παρέπεμπε από μόνος του σε κοινωνικές συμπεριφορές και οικονομικές τακτικές που καμία σχέση δεν έχουν με το παιχνίδι, αφού πρόκειται για τη χρυσοθηρία, τον τυχοδιωκτισμό και την πειρατεία. Στην εποχή της περιβαλλοντικής κρίσης, συνέπεια και αιτία της οικονομικής και συστημικής κρίσης ενός χρεοκοπημένου οικονομικο-πολιτικού συστήματος, στην εποχή της κλιματικής αλλαγής και των προσταγών και υποσχέσεων για μια νοήμονα προσέγγιση στο θέμα της παραγωγικής διαδικασίας, παραστήκαμε σ’ ένα κρεσέντο του παραληρήματος της υπεροψίας, του ψεύδους, της υποκρισίας, της απόκρυψης και της παραπλάνησης εν αναμονή του σταρ, του μη εκτελεστικού προέδρου και της ελληνικότατης εταιρείας Ελληνικός Χρυσός (της οποίας το 95% ανήκει στην αυστραλο-ρουμανο-καναδική European Goldfields με έδρα το Τορόντο). Ως “μη εκτελεστικός” μπορούσε να λέει ό,τι θέλει χωρίς να διαψευσθεί. Ευλόγησε τα γένια του αναφερόμενος στην οικολογική ευαισθησία και δράση της εταιρείας του όπως και στην αποτελεσματικότητά της, αφού θα μειώσει, λέει, τους όγκους των τοξικών αποβλήτων κατά 15%, δηλαδή αντί για 150 εκ. τόνους τελμάτων θα μας αποδώσει μόλις 128,5 εκ. τόνους, ενώ η αποτελεσματικότητά τους ήδη προκάλεσε πλημμύρα στο Στρατώνι στην τελευταία μεγάλη βροχόπτωση με μπάζα εξόρυξης και όξινα νερά. Εξήρε τη φιλανθρωπική διάθεση της εταιρείας που κοστολογεί την ανθρώπινη ζωή στις 200.000 ευρώ και προτίθεται, λέει, να διασφαλίσει 6000 άμεσες θέσεις εργασίας και 40.000 έμμεσες δραστηριότητες για όλη τη Χαλκιδική, για τα επόμενα 40 χρόνια. Δεν γνώριζε, δεν άκουσε τίποτα για τις δηλώσεις στο Ρόιτερ πριν από λίγους μήνες (18/3/2010) του εκτελεστικού γενικού διευθυντή της European Goldfields Τιμ Μόργκαν-Γουάιν ότι πρόκειται μόνον για περίπου 1000 θέσεις εργασίας και μόλις 18 χρόνια αρπαχτής. Διαβεβαίωσε τους πάντες πως η εταιρεία του δεν θα χρησιμοποιήσει την -κακή και παλαιάς κοπής- μέθοδο της κυάνωσης κατά τις μεταλλουργικές δραστηριότητες, αγνοώντας ή αδιαφορώντας για ό,τι αναγράφεται στην Προκαταρκτική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Αξιολόγηση που μας άφησε υπογεγραμμένη παρακαταθήκη από το βράδυ της 24ης Σεπτεμβρίου 2009 ο άλλος μεγάλος οικολόγος κος Σουφλιάς. Με άλλα λόγια, για τους 800 συν 300 τόνους κυανιούχου νατρίου που ρητά προβλέπονται για τις μεταλλουργίες Ολυμπιάδας και Στρατωνίου. Το ακόμη πιο νόστιμο είναι ότι, όπως στις τηλεοπτικές δημοκρατίες μπορείς να έχεις την ίδια στιγμή και την «αντίθετη» άποψη για να διαλέγεις, έτσι και στην παραπάνω παράσταση κατατίθετο ταυτόχρονα και η άλλη άποψη για την κυάνωση, από τη δευτεραγωνίστρια της ημέρας, την επίσης ελληνικότατη Χρυσορυχεία Θράκης ΑΕ (όπου το 100% των μετοχών της ανήκουν στην Eldorado Gold Corporation με έδρα το Βανκούβερ του Καναδά) και η οποία υποστηρίζει ότι η χρήση κυανιούχου νατρίου είναι η βέλτιστη τεχνολογία που επιβάλλεται να χρησιμοποιήσουν τα κράτη μέλη της Ε.Ε αν θέλουν μηδενικές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία. Κλου της ημέρας και κορύφωση της γελοιότητας, χωρίς ολοκλήρωση βέβαια, θα ήταν υπερβολικό εξάλλου, η διάρρηξη των ιματίων όπως και η επίδειξη των γεννητικών οργάνων των εργαζομένων της χρυσοφόρας εταιρίας στην προσπάθεια τους να αποδείξουν ότι τα αφεντικά τους ουδεμίαν ευθύνη φέρουν για τις καταστροφές που προκλήθηκαν κατά την τελευταία “θεομηνία” στο Στρατώνι και ότι το κυάνιο δεν θα χρησιμοποιηθεί, αλλά και αν ακόμη χρησιμοποιηθεί, κάνει καλό, αφού όλοι οι άνθρωποι από κάτι πεθαίνουν και στην τελική εμάς τους άλλους δεν μας αφορά, γιατί είναι δική τους οικογενειακή υπόθεση.
Φαίνεται πως εκεί το ποτήρι ξεχείλισε. Η «παρείσακτη και καθυστερημένη» ιθαγενική κοινότητα, «τοπικιστική, ρατσιστική και τεχνοφοβική» κατά το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) ή «ταραχοποιός και βρώμικη» κατά την υπόδειξη των εργοδοτικών συνδικαλιστών προς την ασφάλεια του ξενοδοχείου, ώστε να απαγορευτεί η είσοδος της στο χώρο της εκδήλωσης και υπό τις απειλές των “άκρων” από ανθρώπους του ΣΜΕ και της γνωστής και καταξιωμένης S&B, συντόνισε λίγο τη φωνή της και καταθέτοντας απλά εύλογες ερωτήσεις και παρατηρήσεις έδωσε τέρμα στη φάρσα. Έφτασαν μερικά απλά ερωτήματα και η αδιαφορία της κοινότητας αυτής για την παρουσία ασφαλιτών, σεκιουριτάδων, ιδιωτικών μπράβων και δυο διμοιριών ΜΑΤ για να τραπεί σε φυγή ο “αστέρας” και να αρχίσουν να επιδεικνύουν τα γεννητικά τους όργανα οι εθελόδουλοι υφιστάμενοί του. Δεν ολοκληρώθηκαν οι εισηγήσεις, δεν βγήκαν συμπεράσματα, δεν ακούστηκαν θριαμβευτικά χειροκροτήματα και ευχολογικοί χαιρετισμοί. Οι παριστάμενοι έκπληκτοι και ανασφαλείς, παρά την παρουσία τόσων φουσκωτών υπηρετών, σιώπησαν μπροστά στη συλλογική, τοπική και όμορη, απαίτηση για ειλικρίνεια και διαφάνεια. Κατηφείς και απογοητευμένοι αποχώρησαν για να συνεχίσουν αλλού τις εθνοσωτήριες δραστηριότητές τους στο ρυθμό της διαπλοκής, των παρασκηνιακών πιέσεων και των ανυπόστατων υποσχέσεων. Το κενό της ματαίωσης των αργυρώνητων επιστημόνων και των φαντασμένων τεχνοκρατών ανέλαβαν να πληρώσουν τα δημοσιογραφικά φερέφωνα των εθνικών εργολάβων και παραγόντων της εξορυκτικής βιομηχανίας. Τα (κακοπληρωμένα ή καλοπληρωμένα, αναλόγως του στάτους τους) παπαγαλάκια κατάφεραν να πείσουν ακόμη και δήθεν έγκριτες εφημερίδες ότι δημοσιογραφία σημαίνει αναπαραγωγή προκατασκευασμένων δελτίων τύπου γνωστών εταιρειών με άφθονες διαφημιστικές καταχωρήσεις στον ημερήσιο Τύπο ή ακόμη ότι ελευθερία της σκέψης σημαίνει αποσιώπηση και ωραιοποίηση της πραγματικότητας προς αποφυγήν ενδεχόμενων εντάσεων και εκτρόπων. Και μετά παραπονιούνται για το γνωστό σύνθημα που τους ακολουθεί σαν πραγματική ρετσινιά τα τελευταία χρόνια -αλήτες, ρουφιάνοι, δημοσιογράφοι. Λυπούμαστε, αλλά η δημοσιογραφία, για να καταφέρει να διακριθεί από τη λογική του πρωινάδικου κατινισμού, μάλλον θα πρέπει να επινοηθεί από την αρχή.
Σ΄ αυτό λοιπόν το περιβάλλον, το φαινομενικά αποστειρωμένο λόγω “αντικειμενικότητας”, ψυχρό από τα αποδοτικά γιαπωνέζικα κλιματιστικά, που προϊδεάζει για επώνυμο κουστούμι και γραβάτα, καταλάβαμε ότι η τοπική κοινωνία και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια μιλάνε από διαμετρικά αντίθετες θέσεις από τους τυχάρπαστους επενδυτές, τους καταφερτζήδες επιχειρηματίες και τους σε εντεταλμένη υπηρεσία επιστήμονες “ειδικούς”. Ότι άλλο είναι η κρυσταλλική, αν και πολύ θα ήθελε να είναι κρυστάλλινη, αντίληψη για τη φύση των μεταλλειολόγων ως ανόργανης ύλης και άλλο ο ζωογόνος θόρυβος ενός άκρως πολύπλοκου και ευαίσθητου δασικού οικοσυστήματος. Ότι άλλο η ζωή και άλλο τα νταμάρια. Ότι βρίσκονται ως κάστα έξω από την κοινωνία και ενάντιά της. Ότι εταιρείες όπως η Ελληνικός Χρυσός, και η Eldorado Corporation, η οποία μας χαιρέτιζε με τη “λαϊκή” ρήση “χώμα να πιάνεις, χρυσάφι να γίνεται” μάλλον σε μια εποχή προ του μύθου του Μίδα θα μας οδηγήσουν μέσω των περιβόητων χρυσών τους ευκαιριών. Ότι οι μόνες σχέσεις που τους ενδιέφεραν και τους ενδιαφέρουν είναι οι σχέσεις άγριας εκμετάλλευσης και υποταγής, ατόμων και κοινωνιών ολόκληρων. Ότι μπορούν να μιλάνε για τους εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης της Κίνας όπως και εκείνων της σημιτικής Ελλάδας πριν από λίγα χρόνια, αδιαφορώντας για το υφιστάμενο πολιτικό καθεστώς, τη διαφθορά και την κατάργηση κάθε έννοιας ανθρώπινου δικαιώματος ή την ανυπαρξία ανθρώπινων συνθηκών στις σχέσεις εργασίας. Ότι γι’ αυτούς, στην εποχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), ο νοσηρός –κυριολεκτικά- εγκλωβισμός, η ομηρία και η απόγνωση των κατοίκων γύρω από τους ατμοηλεκτρικούς σταθμούς του νομού Κοζάνης αποτελούν στοιχεία ανάπτυξης και προόδου, αφού ο λιγνίτης, για τους μεγαλόσχημους της παράστασης, είναι η πιο οικολογική ενεργειακή λύση της πασοκικής πρασινο-γκριζο-μαύρης ανάπτυξης. Ότι η αγωνιώδης καθημερινότητα των κατά τόπους “καθυστερημένων” δεν ικανοποιείται ούτε από την ωραιοποίηση του παρελθόντος, ούτε από την εμμονή στην επίκληση πλασματικών κυρίως αναγκών (τρία αυτοκίνητα, έξι γκόμενες, τέσσερα κινητά, οκτώ εξοχικά κ.ά.)...
Αρκετά!!
Το μεταλλείο χρυσού στις Σκουριές δεν θα γίνει! Η Χαλκιδική δεν θα αποτελέσει ούτε νομικό, ούτε ντε φάκτο προηγούμενο για το ξεκοίλιασμα της μισής βαλκανικής. Η κοινωνία μπορεί και πρέπει να ακυρώσει και αυτό και όλα τα σχετικά έργα γιατί έτσι ακυρώνει μια ολόκληρη λογική, αυτή της άγριας εκμετάλλευσης, της υποταγής, της ξεφτίλας και του σκοπού που αγιάζει τα μέσα. Για τους ιθαγενείς, ο σκοπός καθορίζεται από τα μέσα.

Αγώνας για τον αποχαρακτηρισμό και την περιβαλλοντική και κοινωνική αποκατάσταση της ΒΑ Χαλκιδικής
Αγώνας για Αξιοπρέπεια, για Αλληλεγγύη, για Αυτοκαθορισμό

Πρωτοβουλία Ενάντια στις Βλαπτικότητες

Μεταλλεία Χρυσού στη Β.Α. Χαλκιδική

Αντιστάσεις και Αντιπροτάσεις στον παραλογισμό και την αυθαιρεσία.

22/23/24/25 Ιουλίου 2010

Για τον αποχαρακτηρισμό και την αποκατάσταση της περιοχής, για γη και ελευθερία, ενάντια στις εξορύξεις χρυσού

Ελεύθερη κατασκήνωση, συζητήσεις, προβολές, εισηγήσεις, μουσικές προσεγγίσεις, καλό φαγητό, καθαρό οξυγόνο.

Στο δάσος Σκουριών, Μ. Παναγία Χαλκιδικής.

Πρωτοβουλία ενάντια στις βλαπτικότητες.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ «ΤΑΝΑΪΣ»

Ο σεβασμός και η προστασία των αξιών που συνθέτουν την υπόσταση του ανθρώπου αποτελούν την πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας (άρθρο 2 παρ. 1 του συντάγματος).
Εξάλλου, στο προστατευόμενο από το άρθρο 24 παρ. 1 του συντάγματος, φυσικό περιβάλλον θα πρέπει να θεωρηθεί ό,τι περιλαμβάνεται, ως στοιχείο αυτού, και το πόσιμο νερό.
Η συνταγματική αυτή διάταξη, σύμφωνα με την οποία, η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα καθενός πολίτη, έχει αναγάγει το φυσικό περιβάλλον σε αυτοτελώς προστατευόμενο αγαθό, για τη διαφύλαξη του οποίου το κράτος έχει υποχρέωση να λαμβάνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα στο πλαίσιο της αρχής της αειφόρας ανάπτυξης.
Στο άρθρο 174 της συνθήκης της ευρωπαϊκής ένωσης ορίζεται η πολιτική της κοινότητας στον τομέα του περιβάλλοντος.
• Διατήρησης, προστασίας και βελτίωσης του περιβάλλοντος
• Συνετή και ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων
• Αποβλέπει σε υψηλό επίπεδο προστασίας και στηρίζεται στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης, της επανόρθωσης των καταστροφών του περιβάλλοντος, κατά προτεραιότητα στην πηγή, καθώς και στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».
Χρειάστηκαν 110 μέρες από τις 10 Φλεβάρη 2010 που έγινε η συνεδρίαση και επτά μήνες από τότε που έγινε η αίτηση, για να βγει η απόφαση από το μονομελές πρωτοδικείο Χαλκίδας, για την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που έκαναν οι φορείς του δήμου Μεσσαπίας, ενάντια στο δήμαρχο ως εκπρόσωπο της Δ.Ε.Υ.Α.Μ., για να υποχρεωθεί να παράσχει καθαρό νερό στους πολίτες του δήμου.
Καταρχήν, θεωρούμε θετική την απόφαση διότι απαγορεύει προσωρινά τη διανομή νερού στην περιοχή του δήμου Μεσσαπίας με νερό που περιέχει εξασθενές χρώμιο σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από δύο μικρογραμμάρια ανά λίτρο (2μg/l) σε μια περιοχή με κατά μέσο όρο 12-46 μg/l στο νερό του δικτύου.
Εύλογα τίθεται το ερώτημα με ποια νεότερα επιστημονικά στοιχεία τέθηκε όριο στα 2μg/l. Θυμίζουμε ότι το πρωτοδικείο της Θήβας έχει αποδεχθεί τη θέση της ένωσης Ελλήνων χημικών για 0,2 μg/l, δέκα φορές χαμηλότερα.
Ο κος δήμαρχος, λοιπόν, με δικαστική απόφαση καλείται να προασπίσει τα συμφέροντα των πολιτών όπου με περισσή ανευθυνότητα και κυνισμό αρνιόταν να το κάνει.
Ο κύριος αυτός παράδειγμα πολιτικού αμοραλισμού και κυνισμού υποβαθμίζοντας κάθε ανθρώπινη αξία, έριξε νερό στο δίκτυο μόλις προ δύο εβδομάδων με υψηλές συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωμίου. στηριζόμενος στην απραξία της νομαρχίας και στα συμφέροντα που τον στηρίζουν.
Καλούμε τους κατοίκους που αγαπούν τον τόπο τους και τους φορείς της Μεσσαπίας να αντισταθούν σε αυτές τις συμπεριφορές, διεκδικώντας καθαρό νερό χωρίς ίχνος βαρέων μετάλλων.
Τα στοιχεία και οι μελέτες δείχνουν σαν βασικό υπεύθυνο για τα βαρέα μέταλλα τη μεταλλευτική διαδικασία (ΛΑΡΚΟ). Κατά δεύτερο και τρίτο λόγο την έλλειψη βιολογικού καθαρισμού των αστικών λυμάτων και τη χρήση φυτοφαρμάκων. Η μεταφορά ρύπων στα μεταλλεία της ΛΑΡΚΟ φαίνεται να έχει με τα μέχρι τώρα ευρήματα ελάχιστη συνεισφορά στο πρόβλημα.
Μόνη ελπίδα για την περιοχή μας είναι η συμμετοχή των πολιτών που βρίσκονται σήμερα στο περιθώριο. Να συνεισφέρουμε για το κοινό καλό του τόπου μας πέρα από κομματικά και ατομικά μικρά συμφέροντα.
Απέναντι σε αυτό που εκφράζει ο γλοιώδης νοικοκύρης κος Ραπτάκης.
Να παλέψουμε όλοι και να αντισταθούμε σε αυτό που η κυβέρνηση φαίνεται ότι θέλει να μας επιβάλει.
Να ιεραρχήσουμε εμείς τις προτεραιότητες.
Ο πλούτος του τόπου μας είναι η αγροτική παραγωγή, τα δασικά και κτηνοτροφικά προϊόντα , η μεταποίηση των γεωργικών προϊόντων και ο τουρισμός.
Αυτά πρέπει να διαφυλάξουμε.
Να προστατεύσουμε την υγεία μας αλλά και χιλιάδες θέσεις εργασίας που κινδυνεύουν.

Η ελεύθερη κατασκήνωση είναι βιώσιμος τουρισμός και πλούτος για όλους μας.

Για την ελεύθερη κατασκήνωση έχουμε ξαναγράψει. Από τους Ηλιόσποροις, Κίνημα για την ελεύθερη και υπεύθυνη κατασκήνωση, μου στάλθηκε το παρακάτω κείμενο, που λόγω καλοκαιριού είναι επίκαιρο:

Η ελεύθερη κατασκήνωση είναι πηγή εισοδήματος και όχι απειλή για τις τοπικές κοινωνίες και τα τοπικά οικονομικά συμφέροντα, ούτε καν για όσους ασχολούνται με τον οργανωμένο τουρισμό.
Υπάρχει μια στρεβλή αλλά ευρέως διαδεδομένη αντίληψη σε διάφορες περιοχές που φιλοξενούν παραλίες ελεύθερης κατασκήνωσης, ότι αν διώξουν αυτό το είδος τουρισμού θα έρθουν άλλοι τουρίστες πιο “ποιοτικοί”, με πολλά λεφτά να ξοδέψουν προς όλες τις κατευθύνσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες διώξεις της ελεύθερης κατασκήνωσης γίνονται σε περιοχές που φιλοξενούν οργανωμένα κάμπινγκ και ενοικιαζόμενα δωμάτια.
Η εμπειρία έχει δείξει ότι από όπου έφυγαν οι ελεύθεροι κατασκηνωτές, οι παραλίες είτε ερήμωσαν, είτε τις εκμεταλλεύτηκαν επιτήδειοι καταπατητές και οργανωμένα τουριστικά συμφέροντα, επιβάλλοντας τη “μονοκαλλιέργεια” ενός τουριστικού μοντέλου με ημερομηνία λήξης. Όπως ένα οικοσύστημα γίνεται έρημος όσο μειώνεται η ποικιλία των ειδών του, έτσι και ένας τόπος ερημώνει αν στηρίζεται σε περιορισμένη ποικιλία “τουριστικού προϊόντος” και παραγωγικών δραστηριοτήτων. Όπως η πλούσια ποικιλία ειδών σε ένα οικοσύστημα, έτσι και το “διαφοροποιημένο τουριστικό προϊόν” καθώς και η ποικιλία παραγωγικών δραστηριοτήτων ενός τόπου, θα συμβάλλουν στο να είναι βιώσιμος, να καλύψει δηλαδή τις ανάγκες του χωρίς να κλέψει αυτό το δικαίωμα από τις επόμενες γενιές, και το σημαντικότερο χωρίς να τις διώξει μακριά του.
Το είδος του οργανωμένου τουρισμού που προσφέρει απλά ήλιο, άμμο και θάλασσα, ή ακόμα χειρότερα ο “all inclusive” τουρισμός σε τεράστιες ξενοδοχειακές μονάδες, έχει δείξει σε χώρες που το εφαρμόζουν εδώ και πολλά χρόνια (Ισπανία, Πορτογαλία, κλπ) ότι οδηγεί σε αλλοίωση του τοπίου και του παραδοσιακού χαρακτήρα, οδηγεί σε ερήμωση, σε κατασπατάληση των φυσικών πόρων και τελικά σε συρρίκνωση του αριθμού των επισκεπτών. Άρα δεν έχουμε κανένα συγκριτικό πλεονέκτημα προσφέροντας μόνο αυτά σαν “τουριστικό προϊόν”, από τη στιγμή μάλιστα που δεν αναπτύσσουμε καινοτόμες και εναλλακτικές δραστηριότητες. Ούτως ή άλλως, υπάρχουν άλλοι, αμόλυντοι από τη μαζικότητα, τουριστικοί προορισμοί στην γειτονιά μας που δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τον ήλιο, την άμμο και τη θάλασσά μας, είναι πιο φτηνοί (πχ Τουρκία, Κροατία) και προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες.
Από την άλλη, σε περιοχές που έχει αναπτυχθεί ένα διαφορετικό μοντέλο τουρισμού με “διαφοροποιημένο”- ποικίλο προϊόν (πχ συνδυασμός νυχτερινής ζωής και ήπιων εμπορικών δραστηριοτήτων με οικολογικό, αγροτικό, συνεδριακό, πολιτιστικό, ορειβατικό-αναρριχητικό, ερευνητικό- εκπαιδευτικό, φυσιολατρικό τουρισμό), όπου συνυπάρχουν οι ξενοδοχειακές μονάδες μικρής κλίμακας, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια, τα οργανωμένα κάμπινγκ αλλά και ελεγχόμενες περιοχές ελεύθερης διαβίωσης, όχι μόνο έχει διατηρηθεί το τοπίο και ο τοπικός χαρακτήρας (που είναι ο κύριος πόλος έλξης), αλλά έχει αναπτυχθεί μια βιώσιμη τοπική οικονομία και μια μακροχρόνια ζύμωση στις σχέσεις ανάμεσα σε τακτικούς επισκέπτες και κατοίκους. Οι ελεύθεροι κατασκηνωτές άλλωστε χρησιμοποιούν ακριβώς τα ίδια μαγαζιά μιας τοπικής κοινωνίας με αυτούς που διαλέγουν να μένουν σε κάποιο ενοικιαζόμενο δωμάτιο ή σε ξενοδοχείο, και συμβάλλουν εξίσου στην τοπική οικονομία.
Η ελεύθερη κατασκήνωση είναι ένα είδος φυσιολατρικού τουρισμού χαμηλής όχλησης που λειτουργεί συμπληρωματικά, και όχι ανταγωνιστικά, με τον τουρισμό σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και οργανωμένα κάμπινγκ, συμβάλλει δε στη ποικιλομορφία του “τουριστικού προϊόντος” ενός τόπου και στην αύξηση των τουριστών σε απόλυτους αριθμούς. Άλλωστε τα άδεια ενοικιαζόμενα δωμάτια δεν θα γεμίσουν ποτέ με τους διωκόμενους ελεύθερο-κατασκηνωτές. Κανένας που πάει για ελεύθερη κατασκήνωση σε ένα μέρος δεν θα πήγαινε σε ενοικιαζόμενα δωμάτια αν τον έδιωχναν από την παραλία, απλά θα επέλεγε κάποιο άλλο μέρος να κατασκηνώσει. Ελεύθερη κατασκήνωση κάνουμε κυρίως γιατί επιλέγουμε την άμεση επαφή με τη φύση και τη διαβίωση κάτω από τα αστέρια, και δευτερευόντως λόγω οικονομικών κριτηρίων. Γι αυτό και οι περισσότεροι που κάνουμε ελεύθερη κατασκήνωση, ιδίως όσοι προτιμούν τακτικά ένα συγκεκριμένο μέρος, έχουμε ανεπτυγμένο ένα έντονο αίσθημα ευθύνης απέναντι στην φύση που μας φιλοξενεί, μια κουλτούρα σεβασμού, αλληλεγγύης και προστασίας
Το πρόβλημα άλλωστε δεν το δημιουργούν οι τακτικοί ελεύθερο-κατασκηνωτές που πάνε χρόνια και φροντίζουν μια περιοχή, αλλά οι επισκέπτες- κατασκηνωτές του Σαββατοκύριακου που, λόγω της έλλειψης της κουλτούρας του ελεύθερου κατασκηνωτή, αφήνουν πίσω τους συνήθως όλα τα απορρίμματα, δεν σέβονται την φύση, τους συν-κατασκηνωτές αλλά και τους άγραφους κώδικες υπεύθυνης κατασκήνωσης. Έχουμε βρεθεί όλοι αντιμέτωποι με ανεύθυνους κατασκηνωτές αλλά και με κοινότητες ελεύθερο-κατασκηνωτών που είτε θεωρούν μια περιοχή τσιφλίκι τους (φτάνοντας στο σημείο ακόμα και να την περιφράζουν ή να φτιάχνουν ημιμόνιμες κατασκευές), είτε δεν έχουν αναλάβει καμιά πρωτοβουλία αυτοδιαχείρισης ιδίως σε ότι έχει να κάνει με το ζήτημα της τουαλέτας και των σκουπιδιών (είναι απαράδεκτο το θέαμα με τα χρησιμοποιημένα χαρτιά και τις πλαστικές σακούλες γύρω από περιοχές ελεύθερης κατασκήνωσης).
Οι απαγορεύσεις όμως δεν θα μάθουν σε καμιά κοινότητα ή μεμονωμένα άτομα πως να είναι υπεύθυνοι, πως να αυτο-διαχειρίζονται και να αυτορυθμίζονται χωρίς να καταπιέζουν και να εκμεταλλεύονται, πως να μαθαίνουν από τη φύση και να βοηθάνε αλλήλους, με απώτερο στόχο την ελευθερία, την αυτάρκεια και τη συνύπαρξη. Αντίθετα οι απαγορεύσεις πάντα δημιουργούν συγκρούσεις, εντάσεις, αντιδράσεις και φοβικά σύνδρομα.
Η επιλογή των οργανωμένων κατασκηνώσεων/ κάμπινγκ στην Ελλάδα είναι πολύ περιορισμένης έκτασης και ποικιλίας, ιδίως συγκριτικά με άλλες χώρες της Ευρώπης όπως Γαλλία, Αγγλία, Γερμανία, Ολλανδία και Ιταλία. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Eurostat η Ελλάδα κατέχει μόλις το 0.9% του συνολικού αριθμού οργανωμένων κάμπινγκ της Ευρώπης των 27, ο αριθμός κλινών σε οργανωμένα κάμπινγκ στην Ελλάδα αντιπροσωπεύει μόλις το 11% του συνολικού αριθμού κλινών του τουριστικού μας τομέα (ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη των 27), ενώ αναφέρεται ότι στην χώρα μας το κάμπινγκ έχει μικρή διείσδυση στον κόσμο και έχει μηδαμινή επίπτωση στον τουριστικό τομέα. Με λίγα λόγια τα οργανωμένα κάμπινγκ στην Ελλάδα δεν είναι ούτε ελκυστικά, ούτε και αρκετά για να καλύψουν τις ανάγκες των κατασκηνωτών, ενώ τις περισσότερες φορές προσφέρουν ελλιπής, ακριβές αλλά και αντιαισθητικές (πχ τα αυτοκίνητα δίπλα στις σκηνές, τσιμέντο και ιδιοκατασκευές παντού) υπηρεσίες.
Προτείνουμε όλα τα υπάρχοντα οργανωμένα κάμπινγκ να ανακαινιστούν σύμφωνα με τα οικολογικά κριτήρια για την απονομή κοινοτικού οικολογικού σήματος σε υπηρεσίες κατασκηνώσεων/ κάμπινγκ (Απόφαση της Επιτροπής 2009/564/ΕΚ) και να μετατραπούν σε καλαίσθητούς και πρότυπους χώρους υποδοχής, φιλοξενίας και δραστηριοποίησης οικο-ταξιδευτών. Προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής (τοπική οικονομία και παραγωγή, φυσικά χαρακτηριστικά, διασύνδεση με φυσικά και πολιτιστικά μνημεία), με μια κοινή προωθητική εκστρατεία και επιδιώκοντας δικτύωση με αντίστοιχες πρωτοβουλίες από το εξωτερικό θα μπορέσουν να αποκτήσουν ένα συγκριτικό πλεονέκτημα ποιότητας και να ενθαρρύνουν ακόμα και τους ελεύθερο-κατασκηνωτές να πάνε σε αυτά.
Με τη σωστή ενθάρρυνση, υποστήριξη και κατεύθυνση οι κοινότητες των ελεύθερο-κατασκηνωτών μπορούν να αποτελέσουν τους θεματοφύλακες της περιοχής που κατασκηνώνουν, διαφυλάσσοντας τη φύση από πυρκαγιές, ρύπανση και καταπατήσεις, κάτι που ήδη βέβαια κάνουμε οι περισσότεροι.
Η συλλογικοποίηση και η ευαισθητοποίηση των ελεύθερο-κατασκηνωτών πάνω σε κάποιες βασικές αρχές υπεύθυνης κατασκήνωσης (όπως αυτές που έχουμε ήδη δημοσιοποιήσει και παραθέτουμε πιο κάτω), παράλληλα με την παροχή κάποιων βασικών υποδομών (τουαλέτες, ντουζιέρες, πόσιμο νερό, κάδοι απορριμμάτων) όπου είναι εφικτό, θα οδηγήσει στη συνειδητή προσπάθεια όλων να συνυπάρξουν υπεύθυνα, να συνεισφέρουν στην τοπική κοινωνία- οικονομία και να προστατεύσουν τη φύση.
Κάνουμε έκκληση προς όλους όσους ασχολούνται με την Αυτοδιοίκηση, αυτή τη δύσκολη περίοδο της κρίσης να στηρίξουν τη νέα γενιά, και όχι μόνο, που επιλέγει την ελεύθερη κατασκήνωση για τουρισμό, διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο ανοχής, υποδομών και επιλογών, κατά το πολύ καλό παράδειγμα του Δήμου Τήλου (ο δήμαρχος κ. Αναστάσιος Αλιφέρης είναι προς τιμήν του ο πρώτος αυτοδιοικητικός που μερίμνησε για την ελεύθερη κατασκήνωση, σε συνδυασμό με την προστασία και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος).
Ένα είναι σίγουρο. Τα παιδιά της κρίσης θα κάνουν φέτος, όπως πάντα, ελεύθερη κατασκήνωση. Δεν θα ζητήσουμε άδεια από κανένα για να είμαστε ελεύθεροι. Το μόνο που ζητάμε είναι να δούμε όλοι μαζί το κοινό μας συμφέρον, να αλληλοβοηθηθούμε και να συνδιαμορφώσουμε τις συνθήκες για ένα μέλλον βιώσιμο και δίκαιο.
Ηλιόσποροι Κίνημα για την ελεύθερη και υπεύθυνη κατασκήνωση
(ακολουθεί ένα γενικό πλαίσιο αρχών υπεύθυνης κατασκήνωσης όπως έχει διαμορφωθεί από την εμπειρία και τη διεθνή βιβλιογραφία)
Τα παρακάτω είναι μερικές μόνο ιδέες για να απολαύσουμε την ελεύθερη διαβίωση στη φύση πιο υπεύθυνα:
1. Όταν ταξιδεύουμε προς την περιοχή ελεύθερης διαβίωσης προτιμούμε τη δίοδο από ήδη υπάρχοντα μονοπάτια για να μην καταστρέψουμε τη χλωρίδα και για να μην συμβάλουμε στη διάβρωση του εδάφους. Αποφεύγουμε τη χρήση αυτοκινούμενων στον αιγιαλό, ιδίως σε περιοχές με ιδιαίτερη βλάστηση αλλά και σε αμμόλοφους. Παρκάρουμε τα αυτοκίνητα μακριά από την παραλία και δεν εμποδίζουμε την πρόσβαση σε αυτή.
2. Έχουμε πάντα μαζί μας σακούλες απορριμμάτων για να παίρνουμε φεύγοντας όχι μόνο τα δικά μας σκουπίδια αλλά και προηγούμενων κατασκηνωτών όποτε είναι εφικτό. Αφήνουμε το χώρο σε καλύτερη κατάσταση από ότι τον βρήκαμε! Καλό είναι να φτιάχνουμε ένα ειδικά διαμορφωμένο χώρο για τα σκουπίδια μας (ή αυτοσχέδιους κάδους αν δεν υπάρχουν) αν είναι να κατασκηνώσουμε για πολλές ημέρες, για να συγκεντρώνουμε μακριά από τις σκηνές τις σακούλες απορριμμάτων, ενώ τα οργανικά απορρίμματα (π.χ. αποφάγια, φλούδες) μπορούμε να τα θάβουμε σε άλλο ειδικά διαμορφωμένο χώρο, σε απόσταση τουλάχιστον 20 μέτρα από τις σκηνές.
3. Για τα ανθρώπινα περιττώματα σκάβουμε μικρούς λάκκους (τουλάχιστον 20 εκ. βάθος) και να τους σκεπάζουμε με χώμα όταν κάνουμε την «ανάγκη» μας. Προσοχή δεν θάβουμε τα χαρτιά τουαλέτας γιατί τα ζώα τα ξεθάβουν, τα βάζουμε σε μια σακούλα απορριμμάτων και να τα πετάμε στους κάδους. Σε περιοχές που κατασκηνώνουν πολλοί ελεύθερο-κατασκηνωτές καλό είναι να επιλεχθεί μια τοποθεσία που θα δημιουργηθεί μια βιολογική τουαλέτα με την χρήση ενεργών μικροοργανισμών (www.oiko-em.gr) για να μη μυρίζει και να γίνει κομπόστ γρήγορα.
4. Αποφεύγουμε τις συσκευασίες μίας χρήσης (π.χ. πλαστικά ποτήρια, πιατάκια, σακούλες) και προτιμούμε υλικά-σύνεργα που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν (π.χ. πάνινες σακούλες, ανοξείδωτες κούπες, πιάτα και μαχαιροπίρουνα). Κατασκευάζουμε αυτοσχέδια τασάκια για τα αποτσίγαρα.
5. Όταν μαγειρεύουμε προτιμούμε τη χρήση συσκευής με γκάζι αντί να ανάψουμε φωτιά, κυρίως αν έχουμε κατασκηνώσει στο δάσος ή σε περιοχή με ξερή βλάστηση. Σε καμία περίπτωση δεν κόβουμε δέντρα για καύσιμη ύλη και προτιμούμε ξερά πεσμένα κλαριά, έτσι ώστε να καθαριστεί το δάσος από οτιδήποτε ξερό που θα συμβάλλει στην εξάπλωση μιας πυρκαγιάς, πάντα όμως με πολύ προσοχή. Δεν αφήνουμε ποτέ τη φωτιά από το οπτικό μας πεδίο και όταν τη σβήνουμε προσέχουμε να έχει γίνει σκόνη χωρίς αποκαΐδια! Ακόμα καλύτερα δεν ανάβουμε καμία φωτιά σε απόσταση 50 μέτρων από ξερά φύλλα, ιδίως αν φυσάει. Αποφεύγουμε τη καύση πλαστικών και άλλων τοξικών απορριμμάτων. Καλό θα είναι να έχουμε πάντα δίπλα στη φωτιά μπουκάλια με νερό.
6. Αποφεύγουμε να πλενόμαστε στα ποτάμια, τις λίμνες και τη θάλασσα χρησιμοποιώντας απορρυπαντικά, σαμπουάν και οδοντόβουρτσες καθώς θα προκαλέσουν βλάβες στα ψάρια και το οικοσύστημα. Προτιμούμε βιολογικά βιοδιασπώμενα προϊόντα, αν και καλύτερα να μην χρησιμοποιούμε ακόμα και αυτά σε ποτάμια.
7. Όταν μαζεύουμε ρίγανη, θυμάρι, κρίταμο και άλλα αρωματικά φυτά, κόβουμε μόνο όσο χρειαζόμαστε και ποτέ δεν τα κόβουμε από τη ρίζα για να ξαναφυτρώσουν. Καλό είναι πάντως να μην απομακρύνουμε βλάστηση και άλλα ενδημικά είδη (π.χ. βότσαλα, κοχύλια) από τον τόπο τους.
8. Διατηρούμε τα επίπεδα θορύβου στο ελάχιστο όχι μόνο για να μην ενοχλούμε τους υπόλοιπους κατασκηνωτές αλλά και τους μόνιμους κατοίκους, τα ζώα της περιοχής. Ο χώρος που κατασκηνώνουμε δεν είναι τσιφλίκι μας και αποφεύγουμε να δημιουργούμε συνθήκες μόνιμης εγκατάστασης και όχλησης.
9. Ενημερωνόμαστε για τις ομορφιές της περιοχής αλλά και τους κανόνες που τη διέπουν, ιδίως αν είναι προστατευόμενη. Μεγάλη προσοχή σε περιοχές που είναι προστατευόμενες γιατί φιλοξενούν είδη χλωρίδας και πανίδας που απειλούνται με εξαφάνιση, όπως χελώνες καρέτα-καρέτα που εναποθέτουν τα αυγά τους σε αμμουδιές και αποπροσανατολίζονται εύκολα από τα φώτα μας.
10. Επικοινωνούμε με τους υπόλοιπους κατασκηνωτές της περιοχής, τους ενημερώνουμε για τις αρχές της υπεύθυνης κατασκήνωσης, μοιραζόμαστε και δημιουργούμε στο μέτρο του επιθυμητού συνθήκες συλλογικής διαβίωσης, ανταλλάσουμε απόψεις για το πως μπορούμε να διαφυλάξουμε την περιοχή και να προασπίσουμε συλλογικά και ατομικά το δικαίωμά μας για ελεύθερη διαβίωση σε αυτή. Σε περίπτωση καταστολής, ενωνόμαστε, εκφράζουμε συλλογική αλληλεγγύη, και απαντάμε στις προκλήσεις όλοι μαζί

Πατέντες και σπόροι

Αυτό που η σύγχρονη γεωργία πρεσβεύει είναι ότι πρέπει να παράγουμε
αρκετό φαγητό για έναν παγκόσμιο πληθυσμό που θα ανέλθει σε 7,1 δι-
σεκατομμύρια μέχρι το έτος 2015. Επομένως, ο κόσμος πρέπει να παράγει
περισσότερα και χρειάζεται τη γενετική μηχανική. Αλλά η πραγματικότητα
είναι ότι σήμερα κάνουν την εμφάνισή τους στο «πλανητικό χωριό» άλλα
φαινόμενα, όπως αυτό στην Ινδία, όπου αγρότες αδυνατούν να πουλήσουν
τα προϊόντα τους και αυτοκτονούν λόγω των δυσβάσταχτων χρεών τους,
καταπίνοντας φυτοφάρμακα, η αγορά των οποίων τους ανάγκασε να πά-
ρουν δάνεια που δεν μπορούσαν να ξεπληρώσουν. Αφού η πείνα στον κόσμο υποτίθεται πως έγκειται στην έλλειψη μέσων, γιατί δεν έλυσε το πρόβλημα η «πράσινη
επανάσταση» που εξόπλισε με τόσα υγιεινά και χρήσιμα εφόδια όλο τον αγροτικό
πληθυσμό; Μα οι φτωχές χώρες δεν έχουν πρόσβαση στην τεχνολογία και
σίγουρα μαστίζονται από πολέμους, εμπάργκο και μαζικές μετακινήσεις
πληθυσμού. Κάτι ξέρουν η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό
Ταμείο που με μια κίνηση μεγαλοψυχίας χάρισαν τα χρέη 18 αναπτυσσόμενων
χωρών. Ένας πραγματικά θαυμαστός νέος κόσμος ανατέλλει. Τώρα το τι θα φάνε
αυτοί οι άνθρωποι στις 18 αυτές χώρες στο νέο επί ίσοις όροις τραπέζι, με
μεροκάματο μικρότερο από ένα δολάριο, είναι ένα άλλο ζήτημα – προφανώς θα
εισηγηθούν ένα νέο δάνειο.
Οι σύγχρονοι «βιοπειρατές», πριν την εμφάνιση των γενετικά τροποποιημένων σπόρων, είχαν πετύχει να επιδοτούνται από τις αντίστοιχες κρατικές αρχές μόνο οι υπό την κατοχή τους «πιστοποιημένοι» σπόροι. Είναι σχεδόν απαγορευτικό να καλλιεργούνται σπόροι που δεν βρίσκονται στον κατάλογο των πιστοποιημένων σπόρων και οι οποίοι είναι
αποκλειστικά ιδιοκτησία διαφόρων οίκων. Αυτό έγινε δυνατό, σε παγκόσμιο
επίπεδο, με τη λεγόμενη «πράσινη επανάσταση» των υβριδίων, με την οποία η
παραγωγή σπόρων πέρασε αποκλειστικά από τα χέρια του παραγωγού, στα χέρια
και τον έλεγχο των μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων. Το ίδιο έγινε και
με τις φυλές και ποικιλίες των αγροτικών ζώων. Στην Ευρώπη ειδικά, δεν
επιτρέπεται παρά μόνο η διακίνηση σπόρων-ποικιλιών που αναγράφονται
στον κοινό ευρωπαϊκό κατάλογο και έχουν πατενταριστεί. Χαρακτηριστικό
είναι το παράδειγμα του Ιράκ, όπου λόγω του πολέμου καταστράφηκαν οι
ντόπιες τράπεζες σπόρων και επιβλήθηκε από την προσωρινή αμερικάνικη
διοίκηση της χώρας με τον κανονισμό Order 81 η αγορά από τους αγρότες
μόνο πιστοποιημένων σπόρων, γεγονός που τους καθιστούσε έρμαια στα
χέρια των πολυεθνικών.
Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας υπονομεύουν τα ίδια τα θεμέλια της γεωρ-
γίας. Οι σπόροι και οι ποικιλίες, όπως είναι σε μια συγκεκριμένη χρονική
στιγμή, δεν προέρχονται κατευθείαν από τη φύση, προέρχονται από μια
μακροχρόνια εξέλιξη. Ομογενοποίηση και μονοκαλλιέργεια βρίσκονται
στη βάση του σύγχρονου οικολογικού προβλήματος και ευνοούν ποικιλο-
τρόπως την ανάδειξη της βίας ως μοναδικού μέσου έκφρασης, την εκ νέου
ανάδειξη διαφορών με βάση την εθνική ταυτότητα, τη θρησκεία, τη φυλή
και τη διευθέτησή τους μέσω πολεμικών συρράξεων. Για τη λογική της μο-
νοκαλλιέργειας, βασικό συστατικό της παγκοσμιοποίησης, η διαφορετικό-
τητα είναι μια απειλή, μια διαστροφή. Η παγκοσμιοποίηση μετατρέπει τη
διαφορετικότητα σε αρρώστια και ανεπάρκεια γιατί δεν καταφέρνει να τη
θέσει υπό έλεγχο, όμως οι ρίζες του πολέμου και της βίας βρίσκονται στην
ίδια την άρνηση της διαφορετικότητας. Αυτού του είδους η βία είναι πάνω
απ’ όλα πολιτική, προέρχεται δηλαδή από τη χρήση εξαναγκασμού, ο οποί-
ος είναι αναγκαίος για την επιβολή της κυριαρχίας των πολυεθνικών. Μια
δεύτερη μορφή βίας είναι η οικολογική που συνίσταται στην καταστροφή
του κάθε τι διαφορετικού από τη μονοκαλλιέργεια. Μια τρίτη μορφή
βίας είναι η κοινωνική, η οποία καθορίζεται από την καταστροφή της προηγού-
μενης κοινωνικής και παραγωγικής δομής, κάτι που από μόνο του γεννά βία
μεταξύ αυτών που την υφίστανται. Για να επιτευχθεί η καινούρια αυτή αποικιοκρατία μέσω των πατεντών στον αγροτικό τομέα, πρέπει να αφαιρεθεί από τον αγρότη η ιδιότητά του
τού προστάτη του σπόρου. Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας συνεπάγεται το αποκλειστικό δικαίωμα παραγωγής, διανομής και πώλησης του κατοχυρωμένου προϊόντος. Έτσι, εάν ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας παραχωρηθεί προς εκμετάλλευση κάποιου σπόρου, ο αγρότης που τον χρησιμοποιεί δεν μπορεί να διατηρήσει σπόρο από τη συγκεκριμένη συγκομιδή επειδή το αποκλειστικό δικαίωμα στο σπόρο ανήκει στην επιχείρηση. Σημαίνει ότι η αποταμίευση σπόρων από τους αγρότες ορίζεται τώρα ως κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας. Πολλοί αγρότες στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά
έχουν μηνυθεί από τους κολοσσούς του αγροβιοτεχνολογικού τομέα γιατί ασκήσανε το αυτονόητο δικαίωμα της διατήρησης σπόρων, ή γιατί είχαν την ατυχία να επιμολυνθούν οι καλλιέργειές τους. Χαρακτηριστική ήταν η υπόθεση του Percy Schmeisser, ο οποίος είχε μηνυθεί από την Μonsanto (με πρόστιμο 200.000 δολάρια) για την ύπαρξη μεταλλαγμένων φυτών στο χωράφι του, δηλαδή απλήρωτης πνευματικής ιδιοκτησίας της εταιρείας, ενώ το χωράφι του είχε απλώς επιμολυνθεί από γειτονική καλλιέργεια γενετικά
τροποποιημένης ελαιοκράμβης! Η γενετική επιμόλυνση μιας καλλιέργειας συμβατικής από άλλη καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένη θεωρείται παράβαση διπλωμάτων
ευρεσιτεχνίας και κλοπή! Έτσι, ενώ η καλλιέργεια ρυπαίνεται από τη διπλανή της, πρέπει επιπλέον ο παραγωγός να πληρώσει για τη ρύπανση που υπέστη!
Παρ’ όλο που η γενετική μηχανική δεν μπορεί να δημιουργήσει καινούρια γονίδια, η ικανότητα διαχωρισμού των γονιδίων και ανταλλαγής τους μετατρέπεται σε ιδιοκτησία και εξουσία. Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δημιουργούν αποκλειστικά δικαιώματα και μετατρέπουν την αποταμίευση σπόρου σε «έγκλημα πνευματικής ιδιοκτησίας». Η ιδιοκτησία ενός κομματιού του οργανισμού οδηγεί στον έλεγχο όλου του οργανισμού. Οι πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις για τους αγρότες είναι βαρύτατες, καθώς εκβιάζο-
νται και εισέρχονται σε μια τριπλή εξάρτηση από τις εταιρείες: 1) Μετατρέ-
πονται σε μεσάζοντες και διανομείς της γνώσης για χάρη των πολυεθνικών
εταιρειών, 2) Πρέπει να ανταγωνιστούν οικονομικούς κολοσσούς ως προς τα δικαιώματα για τους γενετικούς πόρους και 3) Γίνονται καταναλωτές των τεχνολογικών προϊόντων αυτών των εταιρειών.
Σε αντίθεση με τα παλαιότερα δικαιώματα των γενετιστών, οι καινούριες πατέντες επιτρέπουν την εξασφάλιση ιδιοκτησίας που ξεκινάει από μέρη του φυτού μέχρι τις διάφορες τεχνικές που χρησιμοποιούνται στη βιοτεχνολογική έρευνα. Βλέπουμε ακόρεστους επιστήμονες, πολιτικούς, δικηγόρους και επιχειρηματίες να διαγκωνίζονται για τα αποκλειστικά δικαιώματα των γονιδίων φυτών, ζώων και ανθρώπων πολύ πριν
καταλάβουν τι ακριβώς ρόλο παίζουν ακριβώς τα γονίδια αυτά στις λειτουργίες των ορ- γανισμών. Οι ίδιοι οι βιολόγοι που διεκδικούν το πατεντάρισμα των
ζωντανών οργανισμών ισχυρίζονται ότι το 95% του DNA είναι γενετικά «σκου-
πίδια», επειδή δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν τη λειτουργία του. Σύμφωνα
με τις αποφάσεις των Ανωτάτων Δικαστηρίων στις ΗΠΑ και στον Καναδά, όταν κάποιος ιδιώτης αιτείται την ιδιοκτησία ενός ζωντανού οργανισμού, τότε οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί θεωρούνται κάτι το καινοτόμο, ενώ όταν τίθεται το θέμα της βιο-ασφάλειας των τροφίμων, τότε οι οργανισμοί αυτοί εξισώνονται με τους ήδη υπάρχοντες στη φύση. Έτσι ενώ ο γ.τ. σπόρος θεωρείται καινοτόμο προϊόν και πρέπει να πατενταριστεί και να επισημανθεί, το τελικό προϊόν που θα προκύψει από τη χρήση αυτού του σπόρου, π.χ. το αλεύρι, θεωρείται «ισότιμο» με το συμβατικό και δεν
χρειάζεται να επισημανθεί η «ιδιαιτερότητά» του.
Οι πατέντες στους ζωντανούς οργανισμούς χρησιμοποιούν βία με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι ο υποβιβασμός των έμβιων όντων σε μηχανές, πράγμα το οποίο τους αφαιρεί τη φυσική δυνατότητα αυτοοργάνωσης. Στη συνέχεια, αφαιρείται από τους ζωντανούς οργανισμούς η δυνατότητα της αυτοαναπαραγωγής, καθώς οι πατέντες εκτείνονται και στις επόμενες γενιές ζώων και φυτών. Παραδείγματος χάριν, ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας έχει χορηγηθεί στις ΗΠΑ σε μια επιχείρηση βιοτεχνολογίας, την
Sungene, για μια ποικιλία ηλίανθων με πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε ελαϊκό
οξύ. Η αξίωση ήταν για το χαρακτηριστικό αυτό (δηλ. την περιεκτικότητα σε ελαϊκό οξύ) και όχι μόνο για τα γονίδια που παράγουν το χαρακτηριστικό.
Η Sungene έχει δηλώσει ότι η ανάπτυξη οποιασδήποτε ποικιλίας υψηλής
σε ελαϊκό οξύ θα θεωρηθεί παράβαση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας της.
Κατά συνέπεια, μια επιχείρηση μπορεί να εισάγει τα γνωρίσματα μέσω της
εφαρμοσμένης γενετικής μηχανικής και να απαιτεί έπειτα το μονοπώλιο
στο γνώρισμα ακόμη και στις παραδοσιακές ποικιλίες. Άρα το δίπλωμα
ευρεσιτεχνίας προϊόντων ουσιαστικά εξασφαλίζει το ότι δεν έχει σημασία
από πού προήλθε ένα προϊόν, μπορεί απλά να είναι είτε αποτέλεσμα φυ-
σικής εξέλιξης είτε προϊόν αναπαραγωγής από την πλευρά των αγροτών.
Σπόροι όπως το basmati, το αρωματικό ρύζι από την Ινδία που έχει καλλι-
εργηθεί επί αιώνες, παραλίγο να θεωρηθούν νέα εφεύρεση της αμερικάνι-
κης εταιρείας RiceTec. Το Neem, που έχει χρησιμοποιηθεί για χιλιετίες στην
Ινδία για τον έλεγχο παρασίτων στη γεωργία και στην ιατρική, που υπάρχει
σε κάθε σπίτι για τις καθημερινές λειτουργίες, παραλίγο να αντιμετωπιστεί
ως εφεύρεση μιας χημικής εταιρείας.
Στο πλαίσιο αυτό κινείται και η τεχνολογία Terminator (εξολοθρευτής), μια
τεχνολογία που εταιρείες όπως η Monsanto διαφημίζουν για την ασφάλεια που
παρέχει, καθώς αποτρέπει τη διασπορά των γενετικά τροποποιημένων φυτών και
τις ενδεχόμενες γενετικές επιμολύνσεις. Αφορά την παρέμβαση της γενετικής
μηχανικής στη δημιουργία στείρων σπόρων μίας χρήσης, σπόροι δηλαδή που δεν
μπορούν να αναπαραχθούν. Τι καλύτερο για να σιγουρέψεις την πατέντα που
έχεις πάνω σε ένα γενετικά τροποποιημένο φυτό, όταν κανείς αγρότης δεν θα
μπορεί να αναπαράγει φυτά από αυτούς τους σπόρους; Και απαριθμώντας
όλα αυτά τα παραδείγματα δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι το λόμπι της
βιοτεχνολογίας και οι εφαρμογές του ξεπερνάνε τα όρια του αγροτικού το-
μέα κάνοντας πραγματικότητα το «from farming to pharming»("από την αγροτική
παραγωγή στην φαρμακοπαραγωγή").

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Πεντακόσια χρόνια μετά τον Κολόμβο η αποικιοποίηση βρίσκεται
ακόμη εν δράσει, αυτή τη φορά σε εκδημοκρατισμένη μορφή. Πραγματοποιείται με τις ευρεσιτεχνίες και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας από τη συμφωνία GATT. Οι τίτλοι ιδιοκτησίας γης αντικαθίστανται από τίτλους ιδιοκτησίας επί των ειδών και των μορφών ζωής που ελέγχονταιαπό τις νέες γενετικές τεχνολογίες.
Πεντακόσια χρόνια μετά τον Κολόμβο ζούμε ξανά με τις πατέντες και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ένα δεύτερο κύμα αποικιοκρατίας. Στη θέση της ελεύθερης διάθεσης των κατακτημένων χωρών μπήκε η ελεύθερη διάθεση των καινούριων «μορφών ζωής», οι οποίες χειραγωγούνται μέσα από τις διαδικασίες της βιοτεχνολογίας.
Η βιοτεχνολογική βιομηχανία, μόνο των ΗΠΑ, ξεπερνά πλέον τα 375 δισ. δολάρια σε συνολική χρηματιστηριακή αξία. Το μόνο που χρειάζεται ο «εφευρέτης» είναι καλό lobbying με τους γραφειοκράτες και η εφεύρεση μιας υποτιθεμένης μελλοντικής χρήσης της πατέντας.
Το οικονομικό όραμα της σύγχρονης δυτικής πατριαρχίας βασίστηκε στην εκμετάλλευση της φύσης (τόσο στη Δύση όσο και στον μη δυτικό κόσμο), καθώς και στην εκμετάλλευση και τη διάβρωση άλλων πολιτισμών. Η«ανάπτυξη» συνεπάγεται καταστροφή για τη φύση και τους υποταγμένους πολιτισμούς: αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, σε όλο τον Τρίτο Κόσμο, οι αγρότες/τισσες και οι διάφορες εθνότητες αγωνίζονται για την απελευθέρωση από την «ανάπτυξη», ακριβώς όπως αγωνίστηκαν νωρίτερα για τηναπελευθέρωση από την αποικιοκρατία.
Η καρδιά της συμφωνίας GATT και των νομοθετικών πλαισίων της για τις πατέντες επαναπροσδιορίζουν τον όρο βιοπειρατία, ως να επρόκειτο για φυσικό δικαίωμα των μεγαλοεπιχειρηματιών, απαραίτητο δήθεν για την ανάπτυξη των ανθρώπινων κοινοτήτων του «Τρίτου Κόσμου». Ο συνδυασμός όμως πατέντας και γενετικής μηχανικής φτιάχνει καινούριες αποικίες: το κεφάλαιο τις χρειάζεται για να μπορεί να τις λεηλατήσει και να συνεχίσει τη συσσώρευσή του.
Βιοπειρατεία: Η «πράσινη» λεηλασία
Η πνευματική ιδιοκτησία είναι βασικό κίνητρο για την καταστροφή της βιοποικιλότητας από τις πιέσεις της βιομηχανίας για μονοκαλλιέργειες. Επιπλέον, αφαιρεί από τους μικροκαλλιεργητές τη δυνατότητα να προστατεύσουν τους πόρους τους. Οι μικροί αγρότες στα φτωχότερα μέρη του κόσμου είναι αυτοί που έχουν διατηρήσει τη βιοποικιλότητα. Οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι οι πιο πλούσιες σε βιοποικιλότητα, αλλά κάθε χρόνο οι χώρες του Βορρά είναι αυτές που κερδίζουν 60 δισεκατομμύρια δολάρια από τον έλεγχό της. Τα μονοπώλια των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τα μονοπώλια στο εμπόριο είναι στα χέρια τους. Στην αγορά του καφέ, για παράδειγμα, ο ετήσιος τζίρος αυξήθηκε από 40 δισ. σε 70 δισ. δολάρια κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι ο διπλασιασμός του τζίρου θα συνεπαγόταν και διπλασιασμό των εισοδημάτων εκείνων που παρήγαγαν τον καφέ. Τα εισοδήματα των αγροτών όμως ελαττώθηκαν από 9 δισ. σε 5 δισ. δολάρια και σήμερα οι καλλιεργητές καφέ είναι από τους πιο φτωχούς ανθρώπους του κόσμου. Ποιοι ρυθμίζουν την αγορά; Οι παγκόσμιες εμπορικές συμφωνίες, οι εμπορικές συνθήκες, οι συνθήκες διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. «Το 70% του αμερικανικού πλούτου θα προέρχεται από τη συλλογή μισθωμάτων και δικαιωμάτων από διπλώματα ευρεσιτεχνίας, επειδή η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν θέλει μία κοινωνία όπου οι άνθρωποι θα εμπλέκονται στην παραγωγή προϊόντων.» Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας συνέβαλαν στην ανάπτυξη του τομέα της βιοτεχνολογίας και αύξησαν τις άμεσες επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα, αναδιατάσσοντας τον χάρτη των εταιρειών του κλάδου μέσω εξαγορών και συνενώσεων. Το νομοθετικό εμπόδιο για το πατεντάρισμα του γονιδίου, που προερχόταν από το ερώτημα αν το γονίδιο εφευρίσκεται ή ανακαλύπτεται (αφού ό,τι ανακαλύπτεται δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας) ξεπεράστηκε.
Θεωρήθηκε ότι το γονίδιο δεν ανακαλύπτεται, αλλά εφευρίσκεται, αφού χαρακτηρίζεται, προσδιορίζεται δηλαδή χημικά, και είναι διαθέσιμο σε μια μορφή που να εξυπηρετεί κάποιον συγκεκριμένο σκοπό, άρα και μπορεί να πατενταριστεί. Όταν το 1980 το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, σε υπόθεση που αφορούσε ένα βακτήριο τροποποιημένο έτσι ώστε να περιέχει επιπρόσθετα πλασμίδια DNA, αποφάσισε ότι μπορεί να πατενταριστεί «οτιδήποτε βρίσκεται κάτω από τον ήλιο και έχει φτιαχτεί από τον άνθρωπο»,η απόφαση αυτή αποτέλεσε τη βάση για την εξάπλωση της εφαρμογής της πατέντας στους ζωντανούς οργανισμούς. Η νομοθεσία επεκτάθηκε ώστε να περιλαμβάνει κυτταρικές γραμμές και γενετικά τροποποιημένα φυτά και ζώα. Η διαδικασία λήψης πατεντών επιταχύνθηκε ραγδαία κατά τη διάρκεια των τελευταίων 20 ετών. Ο ιδιωτικός τομέας κυριαρχεί στη διεκδίκηση πνευματικών δικαιωμάτων. Το 75% των πατεντών ανήκει σε ιδιώτες,
ενώ από τις 600 πατέντες για φυτικό DNA οι μισές έχουν υποβληθεί από ένα σύνολο 14 πολυεθνικών εταιρειών. Εκατοντάδες πατέντες σχετίζονται σήμερα με γενετικά τροποποιημένους σπόρους σόγιας, ρυζιού, πατάτας,καλαμποκιού και σιταριού. Ταυτόχρονα, υπάρχει διχογνωμία σχετικά με το εύρος και το βαθμό εξειδίκευσης στην περιγραφή πατεντών. Ενώ π.χ. η Plant Genetic System (σημερινή Aventis) απέκτησε μία πατέντα στις ΗΠΑ για όλες τις τροποποιημένες ποικιλίες που έχουν προέλθει μετά από εισαγωγή γονιδίου από τον βάκιλο Θουριγγίας (Bt), η αμερικάνικη εταιρεία
Mycogen (της Dow Agrosciences) απέκτησε μία ευρωπαϊκή πατέντα που καλύπτει την εισαγωγή οποιουδήποτε γονιδίου με εντομοκτόνες ιδιότητες σε οποιοδήποτε φυτό. Παρόμοια διπλώματα ευρεσιτεχνίας με τόσο ευρύ πεδίο εφαρμογής ενδέχεται να αποδειχθούν υπεύθυνα στο μέλλον για τη δημιουργία ακόμα πιο ισχυρών μονοπωλίων.
Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας όπως συζητιούνται στο επίπεδο της GATT και του ΟΗΕ για τη βιοποικιλότητα είναι συνταγή για τη μονοκαλλιέργεια του μυαλού. Χρησιμοποιούνται για να υιοθετηθεί παγκοσμίως το καθεστώς που επικρατεί στις ΗΠΑ για τις πατέντες. Η συμφωνία TRIPS της GATT αποβαίνει σαφώς προς όφελος των πολυεθνικών επιχειρήσεων σε σχέση με αυτό των πολιτών γενικά και των κατοίκων του
«Τρίτου Κόσμου» ειδικότερα.
Καταρχάς, το πνευματικό δικαίωμα ορίζεται μόνον ως ιδιωτικό ατομικό δικαίωμα. Αυτό σημαίνει ότι αποκλείονται όλα τα είδη γνώσης, ιδεών και τεχνικών που προέρχονται από μια «πνευματική κοινότητα» – π.χ. από χωριά και τοπικές κοινότητες αλλά και πανεπιστήμια και ομάδες ερευνητών. Επιπλέον, τα πνευματικά δικαιώματα δεν αναγνωρίζονται αν δεν προκύπτουν από αυτά κάποια κέρδη και εκπληρώνουν μόνο κοινωνικές ανάγκες. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, προκειμένου να μπορεί να καλυφθεί μια ευρεσιτεχνία από το νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων πρέπει να έχει βιομηχανική χρήση. Έτσι αποκλείονται όλοι εκείνοι οι τομείς, οι οποίοι μπορούν να είναι παραγωγικοί και αποτελεσματικοί καιέξω από βιομηχανικές δομές. Το κέρδος και η συσσώρευση του κεφαλαίου,σύμφωνα με αυτήν τη λογική, είναι οι μοναδικοί στόχοι της δημιουργικότητας, όχι το κοινό καλό. Το 1997 υπήρχαν ήδη 190 αιτήσεις για πατέντες
σε γενετικά τροποποιημένα ζώα – σήμερα είναι χιλιάδες. Η βιοποικιλότητα βαφτίστηκε «βιοτεχνολογικές εφευρέσεις», για να καλυφθούν οι αντιφάσεις που προέκυπταν από το πατεντάρισμα ζωντανών οργανισμών.
Πατέντες αυτού του τύπου διαρκούν συνήθως το λιγότερο είκοσι χρόνια και μπορούν να επεκταθούν και στις μελλοντικές γενιές φυτών και ζώων.
Μέχρι το 2010 το 10-40% του γενετικού υλικού του πλανήτη θα έχει χαθεί. Αντίθετα, ο παγκόσμιος τζίρος για προϊόντα που προκύπτουν από τη «διαχείριση» του γενετικού υλικού ανέρχεται ετησίως στα 500 με 800 δισ.δολάρια, στα οποία οι αρχικοί κάτοχοι της γνώσης, όπως είναι οι ιθαγενείς πληθυσμοί, δεν έχουν σχεδόν κανένα κέρδος. Έτσι οικειοποιείται το κεφάλαιο τη βιοποικιλότητα, υφαρπάζοντας από τους αρχικούς κατόχους
καινοτόμες γνώσεις, ορίζοντας ως «φύση» τους παραδοσιακούς σπόρους,τα θεραπευτικά βότανα και την παραδοσιακή ιατρική γνώση, ενώ θεωρούνται επιστήμη και μοναδικό μέτρο και μέσο βελτίωσης τα μηχανήματα της γενετικής μηχανικής.
Η βιοπειρατεία είναι η «ανακάλυψη» του Κολόμβου 500 χρόνια μετά τον Κολόμβο. Οι πατέντες είναι, σήμερα όπως και χθες, τα μέσα για την κάλυψη και προστασία της βιοπειρατείας του πλούτου των μη δυτικών πληθυσμών από τις δυτικές εξουσίες