Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Πέμπτη, 3 Μαρτίου 2016

Το κίνημα ενάντια στις διατλαντικές συμφωνίες TTIP και CETA εντείνει τις προσπάθειές του!

Το πανευρωπαϊκό κίνημα ενάντια στις διατλαντικές συμφωνίες συναντήθηκε σε συνέδριο το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε στη πόλη Κάσελ της Γερμανίας. Οι 500 εκπρόσωποι των διάφορων πρωτοβουλιών των πολιτών και των κοινωνικών οργανώσεων συζήτησαν για τη συνέχεια της αντίστασης, τη στρατηγική και την προοπτική του κινήματος.
Σαν πρώτο βήμα αποφάσισαν να οργανώσουν μια μεγάλη διαδήλωση στις 23 Απρίλη στο Ανόβερο, την παραμονή της επίσκεψης Ομπάμα, όπου μαζί με τη Μέρκελ θα ανοίξουν τις πόρτες της παγκόσμιας έκθεσης της βιομηχανίας-της μεγαλύτερης του είδους που γίνεται εδώ και πολλά χρόνια σε αυτή την πόλη.
Στη συνέχεια θα αυξήσουν την πίεση προς τους διαπραγματευτές των συμφωνιών με διάφορες εκδηλώσεις και αποκεντρωμένες τοπικές διαδηλώσεις πριν από τη διεθνή ημέρα ενάντια στις συμφωνίες, που φέτος θα είναι η 5η Νοεμβρίου.
Αποφασίσθηκε επίσης στις αρχές του επόμενου χρόνου να οργανωθεί ένα μεγάλο συνέδριο του κινήματος με θέμα τη διατύπωση εναλλακτικών προς τις σημερινές νεοφιλελεύθερες πολιτικές εμπορίου και οικονομίας. Το κίνημα των πολιτών Stop TTIP-CETA, δεν έχει μόνο στόχο να αντιδρά και να κριτικάρει τα σχέδια των αντιπάλων του, αλλά και να ολοκληρώσει μια θετική πρόταση προς τις κοινωνίες και των δύο πλευρών του Ατλαντικού, για τις δυνατότητες μιας εναλλακτικής οικονομίας και ενός δίκαιου εμπορίου.
Το σημαντικό γεγονός για το κίνημα ήταν η αποτυχία της 12ης συνάντησης των διαπραγματευτών στις Βρυξέλλες να βρουν κοινά σημεία συμφωνίας, παρόλο που ο Σουλτς, ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, είχε εξασφαλίσει με διάφορα τερτίπια την πλειοψηφία να βγάλει ψήφισμα για συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Η πίεση που εξασκήθηκε τον περασμένο Οκτώβριο με τις μεγάλες διαδηλώσεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες-στο Βερολίνο συμμετείχαν 250.000 διαδηλωτές-και τις πάνω από 3,2 εκατομ. υπογραφών των πολιτών, είχε σημαντική επίδραση σε αυτό.
Έτσι δίνεται χρόνος να αντιμετωπισθεί και το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχει το κίνημα. Να πείσει το βορειοευρωπαϊκά συνδικάτα των εργαζομένων να ταχθούν ενάντια στις συμφωνίες. Προς το παρόν μόνο τα γερμανικά συνδικάτα έχουν πάρει θέση ενάντια. Επίσης δεν έχει καταφέρει μέχρι τώρα να ασκήσει τόση πίεση προς τους σοσιαλδημοκράτες ευρωβουλευτές, ώστε να ψηφίσει ενάντια η πλειοψηφία τους σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Μόνο η πλειοψηφία των Αυστριακών και των Βρετανών σοσιαλδημοκρατών ευρωβουλευτών έχει ταχθεί ενάντια, μέχρι τώρα.
Ο ενδιάμεσος πολιτικός στόχος του κινήματος για το 2016 είναι να σταματήσει την ολοκλήρωση της CETA, γιατί η ΕΕ ενδιαφέρεται να κλείσει μέχρι το τέλος του χρόνου τη συμφωνία με τον Καναδά πριν την TTIP με τις ΗΠΑ. Είναι όμως ένας δύσκολος στόχος, γιατί δεν μπορεί να επικεντρώσει τον αγώνα του κάπου συγκεκριμένα, επειδή λόγω των μυστικών διαπραγματεύσεων δεν γνωρίζει τα ακριβή σχέδια των διαπραγματευτών.
Κανονικά οι διαπραγματεύσεις για την TTIP θα έπρεπε να είχαν καταλήξει, όμως δεν στάθηκε δυνατό λόγω του κινήματος αντίστασης. Οι ΕΕ και οι ΗΠΑ θα προσπαθήσουν λοιπόν να ολοκληρώσουν την TTIP πριν τελειώσει η θητεία του αμερικανού προέδρου Ομπάμα. Όπως δήλωσε ο επικεφαλής των ευρωπαίων διαπραγματευτών Garcia Bercero (μετά την αποτυχία της 12ης συνάντησης): « Η βούλησή μας είναι να προσπαθήσουμε να κλείσουμε τις διαπραγματεύσεις το 2016, υπό την προϋπόθεση ότι θα τα βρούμε ουσιαστικά». Οι διαπραγματευτές βρίσκονται υπό πίεση, όχι μόνο του κινήματος, αλλά και του χρόνου, γιατί αν δεν τελειώσουν οι διαπραγματεύσεις έγκαιρα πριν προκηρυχθούν οι αμερικάνικες εκλογές, τότε θα παραταθούν επικίνδυνα, τουλάχιστον έως ότου αναλάβει η νέα κυβέρνηση. Για αυτό φαίνεται ότι οι συζητήσεις θα συνεχισθούν στο ενδιάμεσο διάστημα μέχρι την επόμενη συνάντηση, για να κερδηθεί χρόνος.
Με τη δράση του κινήματος, η ΕΕ αναγκάσθηκε να αλλάξει θέση σε σχέση με τα διαιτητικά δικαστήρια που προβλέπονται από τη συμφωνία(ISDS) και στα οποία δικαστήρια θα καταφεύγουν οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές εναντίον κρατών και κυβερνήσεων, αν τυχόν εφαρμόζουν νόμους και μέτρα που θα στρέφονται ενάντια στην κερδοφορία τους. Δεν δέχεται πλέον να είναι ιδιωτικά, δηλαδή να παίρνονται αποφάσεις μετά από διαπραγματεύσεις ομάδων δικηγόρων των διαδίκων σε κλειστές διαδικασίες, όπως προτεινόταν στην αρχή. Μετά από σχετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον περασμένο Ιούλιο, η ΕΕ απαιτεί οι δίκες  να είναι δημόσιες με κανονικούς δικαστές, με διαφάνεια και αναθεωρητική διαδικασία.
Το αν θα τα «βρουν» οι διαπραγματευτές θα εξαρτηθεί από τον συμβιβασμό που θα πετύχουν στα διαφορετικά συμφέροντα των ΗΠΑ και της ΕΕ. Οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται περισσότερο για πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά αγροδιατροφικών προϊόντων, όπου δεν επιτρέπεται η εμπορία του 40% σχεδόν των αμερικανικών προϊόντων (λόγω μη σήμανσης όσων περιέχουν μεταλλαγμένους-γ.τ.-οργανισμούς, λόγω χλωρίωσης των πουλερικών και των χοιρινών, λόγω αυξητικών ορμονών στα βοοειδή ή λόγω του ότι προέρχονται από κλωνοποιημένα ζώα κ.λπ., που δεν επιτρέπονται στην Ευρώπη, επειδή ισχύει η αρχή της προφύλαξης). Οι Ευρωπαίοι-κύρια οι Γερμανοί-ενδιαφέρονται για πρόσβαση στις δημόσιες προμήθειες των ΗΠΑ, όπου οι υπηρεσίες σε πολλούς τομείς είναι υποχρεωμένες να παραγγέλνουν εμπορεύματα και υπηρεσίες μόνο σε εγχώριες επιχειρήσεις. Η Γερμανική Κυβέρνηση επιδιώκει μεν να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις μέσα στο 2016, αλλά έχει στόχο μια «ουσιώδη και ισορροπημένη συμφωνία». «Η ποιότητα της συμφωνίας προέχει της ταχύτητας», δήλωσε σχετικά ο εκπρόσωπος του ομοσπονδιακού υπουργείου οικονομίας.
Από την εποχή του κινήματος ειρήνης κατά τον «ψυχρό πόλεμο» και του αντιπυρηνικού-οικολογικού, δεν υπήρξε άλλο τέτοιο πλατύ κίνημα στην Ευρώπη- ιδίως στη Γερμανία- όπως το τωρινό ενάντια στις διατλαντικές συμφωνίες. Η ΕΕ βιώνει μια αστάθεια, όχι μόνο λόγω της οικονομικής ή της προσφυγικής κρίσης, αλλά και της πολιτικής κρίσης που πηγάζει από την εμμονή της ευρωπαϊκής ελίτ στη νεοφιλελεύθερη συνταγή που διέπει τις διατλαντικές συμφωνίες. Ούτε την αντιπροσωπευτική τους δημοκρατία δεν σέβονται, αφού τα εθνικά κοινοβούλια δεν γνωρίζουν τίποτα από αυτά που συμφωνούνται κεκλεισμένων των θυρών. Αποτέλεσμα η αντίδραση εκατομμυρίων πολιτών που αποφασίζουν να πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους. Σκεπτόμενοι παγκόσμια, αρχίζουν και δρουν τοπικά και απαιτούν μια διαφορετική πολιτική και στο διεθνές εμπόριο και στη διεθνή οικονομία, χωρίς να επιδιώκουν την επιστροφή στο εθνικό επίπεδο, αφού σαν κίνημα έχει συνδεθεί διακρατικά.

Ότι δεν έχουν καταφέρει τα αντιπολιτευόμενα κόμματα-και τα αριστερά ή τα περιβαλλοντικά-φιλοδοξεί να το καταφέρει αυτό το κίνημα των πολιτών, να διατυπώσει δηλαδή μια άλλη πρόταση για τις ανθρώπινες κοινότητες και κοινωνίες της Ευρώπης και της Αμερικής: για μια δημοκρατική και αλληλέγγυα οικονομία των αναγκών και ένα δίκαιο εμπόριο, στα πλαίσια μιας πραγματικής δημοκρατίας των πολιτών και όχι της «φαινομενικής» δημοκρατίας της αντιπροσώπευσης και της ανάθεσης. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου