Πατέντες και σπόροι

Αυτό που η σύγχρονη γεωργία πρεσβεύει είναι ότι πρέπει να παράγουμε
αρκετό φαγητό για έναν παγκόσμιο πληθυσμό που θα ανέλθει σε 7,1 δι-
σεκατομμύρια μέχρι το έτος 2015. Επομένως, ο κόσμος πρέπει να παράγει
περισσότερα και χρειάζεται τη γενετική μηχανική. Αλλά η πραγματικότητα
είναι ότι σήμερα κάνουν την εμφάνισή τους στο «πλανητικό χωριό» άλλα
φαινόμενα, όπως αυτό στην Ινδία, όπου αγρότες αδυνατούν να πουλήσουν
τα προϊόντα τους και αυτοκτονούν λόγω των δυσβάσταχτων χρεών τους,
καταπίνοντας φυτοφάρμακα, η αγορά των οποίων τους ανάγκασε να πά-
ρουν δάνεια που δεν μπορούσαν να ξεπληρώσουν. Αφού η πείνα στον κόσμο υποτίθεται πως έγκειται στην έλλειψη μέσων, γιατί δεν έλυσε το πρόβλημα η «πράσινη
επανάσταση» που εξόπλισε με τόσα υγιεινά και χρήσιμα εφόδια όλο τον αγροτικό
πληθυσμό; Μα οι φτωχές χώρες δεν έχουν πρόσβαση στην τεχνολογία και
σίγουρα μαστίζονται από πολέμους, εμπάργκο και μαζικές μετακινήσεις
πληθυσμού. Κάτι ξέρουν η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό
Ταμείο που με μια κίνηση μεγαλοψυχίας χάρισαν τα χρέη 18 αναπτυσσόμενων
χωρών. Ένας πραγματικά θαυμαστός νέος κόσμος ανατέλλει. Τώρα το τι θα φάνε
αυτοί οι άνθρωποι στις 18 αυτές χώρες στο νέο επί ίσοις όροις τραπέζι, με
μεροκάματο μικρότερο από ένα δολάριο, είναι ένα άλλο ζήτημα – προφανώς θα
εισηγηθούν ένα νέο δάνειο.
Οι σύγχρονοι «βιοπειρατές», πριν την εμφάνιση των γενετικά τροποποιημένων σπόρων, είχαν πετύχει να επιδοτούνται από τις αντίστοιχες κρατικές αρχές μόνο οι υπό την κατοχή τους «πιστοποιημένοι» σπόροι. Είναι σχεδόν απαγορευτικό να καλλιεργούνται σπόροι που δεν βρίσκονται στον κατάλογο των πιστοποιημένων σπόρων και οι οποίοι είναι
αποκλειστικά ιδιοκτησία διαφόρων οίκων. Αυτό έγινε δυνατό, σε παγκόσμιο
επίπεδο, με τη λεγόμενη «πράσινη επανάσταση» των υβριδίων, με την οποία η
παραγωγή σπόρων πέρασε αποκλειστικά από τα χέρια του παραγωγού, στα χέρια
και τον έλεγχο των μεγάλων πολυεθνικών επιχειρήσεων. Το ίδιο έγινε και
με τις φυλές και ποικιλίες των αγροτικών ζώων. Στην Ευρώπη ειδικά, δεν
επιτρέπεται παρά μόνο η διακίνηση σπόρων-ποικιλιών που αναγράφονται
στον κοινό ευρωπαϊκό κατάλογο και έχουν πατενταριστεί. Χαρακτηριστικό
είναι το παράδειγμα του Ιράκ, όπου λόγω του πολέμου καταστράφηκαν οι
ντόπιες τράπεζες σπόρων και επιβλήθηκε από την προσωρινή αμερικάνικη
διοίκηση της χώρας με τον κανονισμό Order 81 η αγορά από τους αγρότες
μόνο πιστοποιημένων σπόρων, γεγονός που τους καθιστούσε έρμαια στα
χέρια των πολυεθνικών.
Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας υπονομεύουν τα ίδια τα θεμέλια της γεωρ-
γίας. Οι σπόροι και οι ποικιλίες, όπως είναι σε μια συγκεκριμένη χρονική
στιγμή, δεν προέρχονται κατευθείαν από τη φύση, προέρχονται από μια
μακροχρόνια εξέλιξη. Ομογενοποίηση και μονοκαλλιέργεια βρίσκονται
στη βάση του σύγχρονου οικολογικού προβλήματος και ευνοούν ποικιλο-
τρόπως την ανάδειξη της βίας ως μοναδικού μέσου έκφρασης, την εκ νέου
ανάδειξη διαφορών με βάση την εθνική ταυτότητα, τη θρησκεία, τη φυλή
και τη διευθέτησή τους μέσω πολεμικών συρράξεων. Για τη λογική της μο-
νοκαλλιέργειας, βασικό συστατικό της παγκοσμιοποίησης, η διαφορετικό-
τητα είναι μια απειλή, μια διαστροφή. Η παγκοσμιοποίηση μετατρέπει τη
διαφορετικότητα σε αρρώστια και ανεπάρκεια γιατί δεν καταφέρνει να τη
θέσει υπό έλεγχο, όμως οι ρίζες του πολέμου και της βίας βρίσκονται στην
ίδια την άρνηση της διαφορετικότητας. Αυτού του είδους η βία είναι πάνω
απ’ όλα πολιτική, προέρχεται δηλαδή από τη χρήση εξαναγκασμού, ο οποί-
ος είναι αναγκαίος για την επιβολή της κυριαρχίας των πολυεθνικών. Μια
δεύτερη μορφή βίας είναι η οικολογική που συνίσταται στην καταστροφή
του κάθε τι διαφορετικού από τη μονοκαλλιέργεια. Μια τρίτη μορφή
βίας είναι η κοινωνική, η οποία καθορίζεται από την καταστροφή της προηγού-
μενης κοινωνικής και παραγωγικής δομής, κάτι που από μόνο του γεννά βία
μεταξύ αυτών που την υφίστανται. Για να επιτευχθεί η καινούρια αυτή αποικιοκρατία μέσω των πατεντών στον αγροτικό τομέα, πρέπει να αφαιρεθεί από τον αγρότη η ιδιότητά του
τού προστάτη του σπόρου. Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας συνεπάγεται το αποκλειστικό δικαίωμα παραγωγής, διανομής και πώλησης του κατοχυρωμένου προϊόντος. Έτσι, εάν ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας παραχωρηθεί προς εκμετάλλευση κάποιου σπόρου, ο αγρότης που τον χρησιμοποιεί δεν μπορεί να διατηρήσει σπόρο από τη συγκεκριμένη συγκομιδή επειδή το αποκλειστικό δικαίωμα στο σπόρο ανήκει στην επιχείρηση. Σημαίνει ότι η αποταμίευση σπόρων από τους αγρότες ορίζεται τώρα ως κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας. Πολλοί αγρότες στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά
έχουν μηνυθεί από τους κολοσσούς του αγροβιοτεχνολογικού τομέα γιατί ασκήσανε το αυτονόητο δικαίωμα της διατήρησης σπόρων, ή γιατί είχαν την ατυχία να επιμολυνθούν οι καλλιέργειές τους. Χαρακτηριστική ήταν η υπόθεση του Percy Schmeisser, ο οποίος είχε μηνυθεί από την Μonsanto (με πρόστιμο 200.000 δολάρια) για την ύπαρξη μεταλλαγμένων φυτών στο χωράφι του, δηλαδή απλήρωτης πνευματικής ιδιοκτησίας της εταιρείας, ενώ το χωράφι του είχε απλώς επιμολυνθεί από γειτονική καλλιέργεια γενετικά
τροποποιημένης ελαιοκράμβης! Η γενετική επιμόλυνση μιας καλλιέργειας συμβατικής από άλλη καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένη θεωρείται παράβαση διπλωμάτων
ευρεσιτεχνίας και κλοπή! Έτσι, ενώ η καλλιέργεια ρυπαίνεται από τη διπλανή της, πρέπει επιπλέον ο παραγωγός να πληρώσει για τη ρύπανση που υπέστη!
Παρ’ όλο που η γενετική μηχανική δεν μπορεί να δημιουργήσει καινούρια γονίδια, η ικανότητα διαχωρισμού των γονιδίων και ανταλλαγής τους μετατρέπεται σε ιδιοκτησία και εξουσία. Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δημιουργούν αποκλειστικά δικαιώματα και μετατρέπουν την αποταμίευση σπόρου σε «έγκλημα πνευματικής ιδιοκτησίας». Η ιδιοκτησία ενός κομματιού του οργανισμού οδηγεί στον έλεγχο όλου του οργανισμού. Οι πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις για τους αγρότες είναι βαρύτατες, καθώς εκβιάζο-
νται και εισέρχονται σε μια τριπλή εξάρτηση από τις εταιρείες: 1) Μετατρέ-
πονται σε μεσάζοντες και διανομείς της γνώσης για χάρη των πολυεθνικών
εταιρειών, 2) Πρέπει να ανταγωνιστούν οικονομικούς κολοσσούς ως προς τα δικαιώματα για τους γενετικούς πόρους και 3) Γίνονται καταναλωτές των τεχνολογικών προϊόντων αυτών των εταιρειών.
Σε αντίθεση με τα παλαιότερα δικαιώματα των γενετιστών, οι καινούριες πατέντες επιτρέπουν την εξασφάλιση ιδιοκτησίας που ξεκινάει από μέρη του φυτού μέχρι τις διάφορες τεχνικές που χρησιμοποιούνται στη βιοτεχνολογική έρευνα. Βλέπουμε ακόρεστους επιστήμονες, πολιτικούς, δικηγόρους και επιχειρηματίες να διαγκωνίζονται για τα αποκλειστικά δικαιώματα των γονιδίων φυτών, ζώων και ανθρώπων πολύ πριν
καταλάβουν τι ακριβώς ρόλο παίζουν ακριβώς τα γονίδια αυτά στις λειτουργίες των ορ- γανισμών. Οι ίδιοι οι βιολόγοι που διεκδικούν το πατεντάρισμα των
ζωντανών οργανισμών ισχυρίζονται ότι το 95% του DNA είναι γενετικά «σκου-
πίδια», επειδή δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν τη λειτουργία του. Σύμφωνα
με τις αποφάσεις των Ανωτάτων Δικαστηρίων στις ΗΠΑ και στον Καναδά, όταν κάποιος ιδιώτης αιτείται την ιδιοκτησία ενός ζωντανού οργανισμού, τότε οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί θεωρούνται κάτι το καινοτόμο, ενώ όταν τίθεται το θέμα της βιο-ασφάλειας των τροφίμων, τότε οι οργανισμοί αυτοί εξισώνονται με τους ήδη υπάρχοντες στη φύση. Έτσι ενώ ο γ.τ. σπόρος θεωρείται καινοτόμο προϊόν και πρέπει να πατενταριστεί και να επισημανθεί, το τελικό προϊόν που θα προκύψει από τη χρήση αυτού του σπόρου, π.χ. το αλεύρι, θεωρείται «ισότιμο» με το συμβατικό και δεν
χρειάζεται να επισημανθεί η «ιδιαιτερότητά» του.
Οι πατέντες στους ζωντανούς οργανισμούς χρησιμοποιούν βία με δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι ο υποβιβασμός των έμβιων όντων σε μηχανές, πράγμα το οποίο τους αφαιρεί τη φυσική δυνατότητα αυτοοργάνωσης. Στη συνέχεια, αφαιρείται από τους ζωντανούς οργανισμούς η δυνατότητα της αυτοαναπαραγωγής, καθώς οι πατέντες εκτείνονται και στις επόμενες γενιές ζώων και φυτών. Παραδείγματος χάριν, ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας έχει χορηγηθεί στις ΗΠΑ σε μια επιχείρηση βιοτεχνολογίας, την
Sungene, για μια ποικιλία ηλίανθων με πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε ελαϊκό
οξύ. Η αξίωση ήταν για το χαρακτηριστικό αυτό (δηλ. την περιεκτικότητα σε ελαϊκό οξύ) και όχι μόνο για τα γονίδια που παράγουν το χαρακτηριστικό.
Η Sungene έχει δηλώσει ότι η ανάπτυξη οποιασδήποτε ποικιλίας υψηλής
σε ελαϊκό οξύ θα θεωρηθεί παράβαση του διπλώματος ευρεσιτεχνίας της.
Κατά συνέπεια, μια επιχείρηση μπορεί να εισάγει τα γνωρίσματα μέσω της
εφαρμοσμένης γενετικής μηχανικής και να απαιτεί έπειτα το μονοπώλιο
στο γνώρισμα ακόμη και στις παραδοσιακές ποικιλίες. Άρα το δίπλωμα
ευρεσιτεχνίας προϊόντων ουσιαστικά εξασφαλίζει το ότι δεν έχει σημασία
από πού προήλθε ένα προϊόν, μπορεί απλά να είναι είτε αποτέλεσμα φυ-
σικής εξέλιξης είτε προϊόν αναπαραγωγής από την πλευρά των αγροτών.
Σπόροι όπως το basmati, το αρωματικό ρύζι από την Ινδία που έχει καλλι-
εργηθεί επί αιώνες, παραλίγο να θεωρηθούν νέα εφεύρεση της αμερικάνι-
κης εταιρείας RiceTec. Το Neem, που έχει χρησιμοποιηθεί για χιλιετίες στην
Ινδία για τον έλεγχο παρασίτων στη γεωργία και στην ιατρική, που υπάρχει
σε κάθε σπίτι για τις καθημερινές λειτουργίες, παραλίγο να αντιμετωπιστεί
ως εφεύρεση μιας χημικής εταιρείας.
Στο πλαίσιο αυτό κινείται και η τεχνολογία Terminator (εξολοθρευτής), μια
τεχνολογία που εταιρείες όπως η Monsanto διαφημίζουν για την ασφάλεια που
παρέχει, καθώς αποτρέπει τη διασπορά των γενετικά τροποποιημένων φυτών και
τις ενδεχόμενες γενετικές επιμολύνσεις. Αφορά την παρέμβαση της γενετικής
μηχανικής στη δημιουργία στείρων σπόρων μίας χρήσης, σπόροι δηλαδή που δεν
μπορούν να αναπαραχθούν. Τι καλύτερο για να σιγουρέψεις την πατέντα που
έχεις πάνω σε ένα γενετικά τροποποιημένο φυτό, όταν κανείς αγρότης δεν θα
μπορεί να αναπαράγει φυτά από αυτούς τους σπόρους; Και απαριθμώντας
όλα αυτά τα παραδείγματα δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι το λόμπι της
βιοτεχνολογίας και οι εφαρμογές του ξεπερνάνε τα όρια του αγροτικού το-
μέα κάνοντας πραγματικότητα το «from farming to pharming»("από την αγροτική
παραγωγή στην φαρμακοπαραγωγή").

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Πεντακόσια χρόνια μετά τον Κολόμβο η αποικιοποίηση βρίσκεται
ακόμη εν δράσει, αυτή τη φορά σε εκδημοκρατισμένη μορφή. Πραγματοποιείται με τις ευρεσιτεχνίες και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας από τη συμφωνία GATT. Οι τίτλοι ιδιοκτησίας γης αντικαθίστανται από τίτλους ιδιοκτησίας επί των ειδών και των μορφών ζωής που ελέγχονταιαπό τις νέες γενετικές τεχνολογίες.
Πεντακόσια χρόνια μετά τον Κολόμβο ζούμε ξανά με τις πατέντες και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ένα δεύτερο κύμα αποικιοκρατίας. Στη θέση της ελεύθερης διάθεσης των κατακτημένων χωρών μπήκε η ελεύθερη διάθεση των καινούριων «μορφών ζωής», οι οποίες χειραγωγούνται μέσα από τις διαδικασίες της βιοτεχνολογίας.
Η βιοτεχνολογική βιομηχανία, μόνο των ΗΠΑ, ξεπερνά πλέον τα 375 δισ. δολάρια σε συνολική χρηματιστηριακή αξία. Το μόνο που χρειάζεται ο «εφευρέτης» είναι καλό lobbying με τους γραφειοκράτες και η εφεύρεση μιας υποτιθεμένης μελλοντικής χρήσης της πατέντας.
Το οικονομικό όραμα της σύγχρονης δυτικής πατριαρχίας βασίστηκε στην εκμετάλλευση της φύσης (τόσο στη Δύση όσο και στον μη δυτικό κόσμο), καθώς και στην εκμετάλλευση και τη διάβρωση άλλων πολιτισμών. Η«ανάπτυξη» συνεπάγεται καταστροφή για τη φύση και τους υποταγμένους πολιτισμούς: αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, σε όλο τον Τρίτο Κόσμο, οι αγρότες/τισσες και οι διάφορες εθνότητες αγωνίζονται για την απελευθέρωση από την «ανάπτυξη», ακριβώς όπως αγωνίστηκαν νωρίτερα για τηναπελευθέρωση από την αποικιοκρατία.
Η καρδιά της συμφωνίας GATT και των νομοθετικών πλαισίων της για τις πατέντες επαναπροσδιορίζουν τον όρο βιοπειρατία, ως να επρόκειτο για φυσικό δικαίωμα των μεγαλοεπιχειρηματιών, απαραίτητο δήθεν για την ανάπτυξη των ανθρώπινων κοινοτήτων του «Τρίτου Κόσμου». Ο συνδυασμός όμως πατέντας και γενετικής μηχανικής φτιάχνει καινούριες αποικίες: το κεφάλαιο τις χρειάζεται για να μπορεί να τις λεηλατήσει και να συνεχίσει τη συσσώρευσή του.
Βιοπειρατεία: Η «πράσινη» λεηλασία
Η πνευματική ιδιοκτησία είναι βασικό κίνητρο για την καταστροφή της βιοποικιλότητας από τις πιέσεις της βιομηχανίας για μονοκαλλιέργειες. Επιπλέον, αφαιρεί από τους μικροκαλλιεργητές τη δυνατότητα να προστατεύσουν τους πόρους τους. Οι μικροί αγρότες στα φτωχότερα μέρη του κόσμου είναι αυτοί που έχουν διατηρήσει τη βιοποικιλότητα. Οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι οι πιο πλούσιες σε βιοποικιλότητα, αλλά κάθε χρόνο οι χώρες του Βορρά είναι αυτές που κερδίζουν 60 δισεκατομμύρια δολάρια από τον έλεγχό της. Τα μονοπώλια των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και τα μονοπώλια στο εμπόριο είναι στα χέρια τους. Στην αγορά του καφέ, για παράδειγμα, ο ετήσιος τζίρος αυξήθηκε από 40 δισ. σε 70 δισ. δολάρια κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι ο διπλασιασμός του τζίρου θα συνεπαγόταν και διπλασιασμό των εισοδημάτων εκείνων που παρήγαγαν τον καφέ. Τα εισοδήματα των αγροτών όμως ελαττώθηκαν από 9 δισ. σε 5 δισ. δολάρια και σήμερα οι καλλιεργητές καφέ είναι από τους πιο φτωχούς ανθρώπους του κόσμου. Ποιοι ρυθμίζουν την αγορά; Οι παγκόσμιες εμπορικές συμφωνίες, οι εμπορικές συνθήκες, οι συνθήκες διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. «Το 70% του αμερικανικού πλούτου θα προέρχεται από τη συλλογή μισθωμάτων και δικαιωμάτων από διπλώματα ευρεσιτεχνίας, επειδή η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν θέλει μία κοινωνία όπου οι άνθρωποι θα εμπλέκονται στην παραγωγή προϊόντων.» Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας συνέβαλαν στην ανάπτυξη του τομέα της βιοτεχνολογίας και αύξησαν τις άμεσες επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα, αναδιατάσσοντας τον χάρτη των εταιρειών του κλάδου μέσω εξαγορών και συνενώσεων. Το νομοθετικό εμπόδιο για το πατεντάρισμα του γονιδίου, που προερχόταν από το ερώτημα αν το γονίδιο εφευρίσκεται ή ανακαλύπτεται (αφού ό,τι ανακαλύπτεται δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας) ξεπεράστηκε.
Θεωρήθηκε ότι το γονίδιο δεν ανακαλύπτεται, αλλά εφευρίσκεται, αφού χαρακτηρίζεται, προσδιορίζεται δηλαδή χημικά, και είναι διαθέσιμο σε μια μορφή που να εξυπηρετεί κάποιον συγκεκριμένο σκοπό, άρα και μπορεί να πατενταριστεί. Όταν το 1980 το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, σε υπόθεση που αφορούσε ένα βακτήριο τροποποιημένο έτσι ώστε να περιέχει επιπρόσθετα πλασμίδια DNA, αποφάσισε ότι μπορεί να πατενταριστεί «οτιδήποτε βρίσκεται κάτω από τον ήλιο και έχει φτιαχτεί από τον άνθρωπο»,η απόφαση αυτή αποτέλεσε τη βάση για την εξάπλωση της εφαρμογής της πατέντας στους ζωντανούς οργανισμούς. Η νομοθεσία επεκτάθηκε ώστε να περιλαμβάνει κυτταρικές γραμμές και γενετικά τροποποιημένα φυτά και ζώα. Η διαδικασία λήψης πατεντών επιταχύνθηκε ραγδαία κατά τη διάρκεια των τελευταίων 20 ετών. Ο ιδιωτικός τομέας κυριαρχεί στη διεκδίκηση πνευματικών δικαιωμάτων. Το 75% των πατεντών ανήκει σε ιδιώτες,
ενώ από τις 600 πατέντες για φυτικό DNA οι μισές έχουν υποβληθεί από ένα σύνολο 14 πολυεθνικών εταιρειών. Εκατοντάδες πατέντες σχετίζονται σήμερα με γενετικά τροποποιημένους σπόρους σόγιας, ρυζιού, πατάτας,καλαμποκιού και σιταριού. Ταυτόχρονα, υπάρχει διχογνωμία σχετικά με το εύρος και το βαθμό εξειδίκευσης στην περιγραφή πατεντών. Ενώ π.χ. η Plant Genetic System (σημερινή Aventis) απέκτησε μία πατέντα στις ΗΠΑ για όλες τις τροποποιημένες ποικιλίες που έχουν προέλθει μετά από εισαγωγή γονιδίου από τον βάκιλο Θουριγγίας (Bt), η αμερικάνικη εταιρεία
Mycogen (της Dow Agrosciences) απέκτησε μία ευρωπαϊκή πατέντα που καλύπτει την εισαγωγή οποιουδήποτε γονιδίου με εντομοκτόνες ιδιότητες σε οποιοδήποτε φυτό. Παρόμοια διπλώματα ευρεσιτεχνίας με τόσο ευρύ πεδίο εφαρμογής ενδέχεται να αποδειχθούν υπεύθυνα στο μέλλον για τη δημιουργία ακόμα πιο ισχυρών μονοπωλίων.
Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας όπως συζητιούνται στο επίπεδο της GATT και του ΟΗΕ για τη βιοποικιλότητα είναι συνταγή για τη μονοκαλλιέργεια του μυαλού. Χρησιμοποιούνται για να υιοθετηθεί παγκοσμίως το καθεστώς που επικρατεί στις ΗΠΑ για τις πατέντες. Η συμφωνία TRIPS της GATT αποβαίνει σαφώς προς όφελος των πολυεθνικών επιχειρήσεων σε σχέση με αυτό των πολιτών γενικά και των κατοίκων του
«Τρίτου Κόσμου» ειδικότερα.
Καταρχάς, το πνευματικό δικαίωμα ορίζεται μόνον ως ιδιωτικό ατομικό δικαίωμα. Αυτό σημαίνει ότι αποκλείονται όλα τα είδη γνώσης, ιδεών και τεχνικών που προέρχονται από μια «πνευματική κοινότητα» – π.χ. από χωριά και τοπικές κοινότητες αλλά και πανεπιστήμια και ομάδες ερευνητών. Επιπλέον, τα πνευματικά δικαιώματα δεν αναγνωρίζονται αν δεν προκύπτουν από αυτά κάποια κέρδη και εκπληρώνουν μόνο κοινωνικές ανάγκες. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, προκειμένου να μπορεί να καλυφθεί μια ευρεσιτεχνία από το νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων πρέπει να έχει βιομηχανική χρήση. Έτσι αποκλείονται όλοι εκείνοι οι τομείς, οι οποίοι μπορούν να είναι παραγωγικοί και αποτελεσματικοί καιέξω από βιομηχανικές δομές. Το κέρδος και η συσσώρευση του κεφαλαίου,σύμφωνα με αυτήν τη λογική, είναι οι μοναδικοί στόχοι της δημιουργικότητας, όχι το κοινό καλό. Το 1997 υπήρχαν ήδη 190 αιτήσεις για πατέντες
σε γενετικά τροποποιημένα ζώα – σήμερα είναι χιλιάδες. Η βιοποικιλότητα βαφτίστηκε «βιοτεχνολογικές εφευρέσεις», για να καλυφθούν οι αντιφάσεις που προέκυπταν από το πατεντάρισμα ζωντανών οργανισμών.
Πατέντες αυτού του τύπου διαρκούν συνήθως το λιγότερο είκοσι χρόνια και μπορούν να επεκταθούν και στις μελλοντικές γενιές φυτών και ζώων.
Μέχρι το 2010 το 10-40% του γενετικού υλικού του πλανήτη θα έχει χαθεί. Αντίθετα, ο παγκόσμιος τζίρος για προϊόντα που προκύπτουν από τη «διαχείριση» του γενετικού υλικού ανέρχεται ετησίως στα 500 με 800 δισ.δολάρια, στα οποία οι αρχικοί κάτοχοι της γνώσης, όπως είναι οι ιθαγενείς πληθυσμοί, δεν έχουν σχεδόν κανένα κέρδος. Έτσι οικειοποιείται το κεφάλαιο τη βιοποικιλότητα, υφαρπάζοντας από τους αρχικούς κατόχους
καινοτόμες γνώσεις, ορίζοντας ως «φύση» τους παραδοσιακούς σπόρους,τα θεραπευτικά βότανα και την παραδοσιακή ιατρική γνώση, ενώ θεωρούνται επιστήμη και μοναδικό μέτρο και μέσο βελτίωσης τα μηχανήματα της γενετικής μηχανικής.
Η βιοπειρατεία είναι η «ανακάλυψη» του Κολόμβου 500 χρόνια μετά τον Κολόμβο. Οι πατέντες είναι, σήμερα όπως και χθες, τα μέσα για την κάλυψη και προστασία της βιοπειρατείας του πλούτου των μη δυτικών πληθυσμών από τις δυτικές εξουσίες

Ο μαύρος χρυσός τελειώνει...

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΚΟΠΙΜΩΣ «ΑΠΕΚΡΥΠΤΕ» ΤΗΝ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ
Οι ΗΠΑ, όπως αποκαλύπτει η «Guardian», ενθάρρυναν τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας(ΙΕΑ) να υποβαθμίσει τον ρυθμό εξάντλησης των υπαρχόντων κοιτασμάτων πετρελαίου, φοβούμενες όχι μόνο τον πανικό στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά και την εξουσία τους επί της πρόσβασης σε πετρελαϊκούς πόρους... Αξιωματούχος της ΙΕΑ δηλώνει στη βρετανική εφημερίδα «Guardian» ότι οι αμερικανικές πιέσεις έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην τακτική αυτή. Οι ΗΠΑ ενθάρρυναν την ΙΕΑ να υποβαθμίσει τον ρυθμό εξάντλησης των υπαρχόντων κοιτασμάτων και να υπερτονίσει τις προοπτικές εντοπισμού νέων αποθεμάτων. Στη περσινή της έκθεση για τα παγκόσμια ενεργειακά αποθέματα η ΙΕΑ εκτιμά ότι μέχρι το 2030 η παραγωγή πετρελαίου θα φτάσει τα 105 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Το 2005 έκανε λόγο για 120 εκατ. βαρέλια και σταδιακά αναθεώρησε αυτό το νούμερο σε 116 εκατ. το 2007 και 105 εκατ. πέρσι. «Το νούμερο των 120 εκατ. βαρελιών ήταν μια ανοησία, αλλά ακόμη και το σημερινό νούμερο είναι πολύ υψηλότερο απ' ό,τι μπορεί να δικαιολογηθεί και η ΙΕΑ το γνωρίζει», λέει χαρακτηριστικά στην «Guardian» ο αξιωματούχος της υπηρεσίας, προσθέτοντας: «Πολλοί μέσα στον οργανισμό πιστεύουν ότι θα ήταν αδύνατον να διατηρηθεί η παραγωγή ακόμη και στα 90-95 εκατ. βαρέλια την ημέρα, αλλά υπάρχουν φόβοι ότι αν κατεβάζαμε τα νούμερα πιο χαμηλά, θα επικρατούσε πανικός στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Επίσης, οι Αμερικανοί φοβούνται το τέλος της κυριαρχίας του πετρελαίου γιατί αυτό θ' απειλούσε την εξουσία τους επί της πρόσβασης στους πετρελαϊκούς πόρους».

Ασφαλιστικό: Θέμα νομιμότητας με το ύψος των συντάξεων;

Έλαβα επίσης με μαίηλ ανακοίνωση των ΟΠ για το ασφαλιστικό:

Τα «ετήσια ποσοστά αναπλήρωσης», που καθορίζουν και το τελικό ύψος της σύνταξης εκατομμυρίων ασφαλισμένων, έχουν οριστεί από την κυβέρνηση μέχρι και 30% χαμηλότερα από όσα επιβάλλει η 128 Διεθνής Σύμβαση Εργασίας. Η τελευταία έχει κυρωθεί από τη χώρα μας και δε μπορεί να τροποποιηθεί με απλό νόμο της Βουλής.
Ακόμη σοβαρότερο πολιτικό πρόβλημα δημιουργεί το γεγονός ότι όλα αυτά τα γνωρίζει επίσημα η κυβέρνηση: Αναφέρονται ρητά στη σχετική μελέτη που η ίδια είχε ζητήσει από το Διεθνές Γραφείο Εργασίας. Η μελέτη, με τίτλο «Ενοποιημένη χρηματοοικονομική εξέλιξη του Ελληνικού Συνταξιοδοτικού Συστήματος 2008-2060, παραδόθηκε στις 22.6.2010 και είναι αναρτημένη στα ελληνικά στο http://www.doe.gr/2010/anal2010.pdf.
Στη σελίδα 10 της μελέτης αναφέρεται ρητά ότι μόνο ποσοστά αναπλήρωσης 1,5 και άνω παρέχουν εγγυήσεις ότι εκπληρώνουν τις απαιτήσεις της 128 Διεθνούς Σύμβασης Εργασίας. Επισημαίνεται επίσης ότι το σύστημα των ποσοστών αναπλήρωσης στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο είναι «μη αναγκαία περίπλοκο». Το συνειδητά διαμορφωμένο θολό αυτό τοπίο επιτρέπει στην κυβέρνηση να αντιδικεί με τα συνδικάτα για το κατά πόσο το ποσοστό αναπλήρωσης είναι 1,2% ή 1%, κρατώντας όμως στο σκοτάδι ότι και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει πρόβλημα νομιμότητας των ρυθμίσεων.
Η Εκτελεστική Γραμματεία των Οικολόγων Πράσινων

...και η καταστροφή συνεχίζεται.

Έλαβα με το ηλ. ταχυδρομείο την παρακάτω ανακοίνωση της Greenpeace:

Σχεδόν τρεις μήνες έχουν περάσει από το ατύχημα στην εξέδρα Deep Water Horizon της BP και η διαρροή του πετρελαίου συνεχίζεται αδιάκοπα.
Θεωρείται η μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή στην ιστορία των ΗΠΑ και πλέον είναι σαφές ότι η διαρροή κυμαίνεται από 30.000 έως 60.000 βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, δηλαδή 4,8-9,6 εκ. λίτρα την ημέρα! Αρχικά η BP έκανε λόγο για 1.000 βαρέλια και λίγο αργότερα 5.000, την ώρα που η Greenpeace υπολόγιζε πάνω από 25.000 βαρέλια. Άλλωστε, από τις πρώτες κιόλας ημέρες μετά το ατύχημα, η Greenpeace έστειλε ομάδα στην περιοχή με σκοπό να συλλέξει υλικό και πληροφορίες για την καλύτερη και αμερόληπτη πληροφόρηση του κοινού.

Σύντομα στην περιοχή του Κόλπου του Μεξικού θα βρίσκονται δύο πλοία της Greenpeace (Arctic Sunrise & Esperanza) μαζί με επιστήμονες και ειδικό εξοπλισμό προκειμένου να πραγματοποιήσουν έρευνες για τις επιπτώσεις τις πετρελαιοκηλίδας στα οικοσυστήματα. Τα ευρήματα των επιστημονικών ερευνών θα δημοσιοποιηθούν τους επόμενους μήνες.
Παράλληλα, η Greenpeace προσπαθεί να αποτρέψει τις γεωτρήσεις που επιδιώκει να κάνει η Shell σε θαλάσσιες περιοχές της Αλάσκας. Ακτιβιστές της Greenpeace τον προηγούμενο μήνα έγραψαν πάνω σε πλοίο της Shell που προοριζόταν για την Αλάσκα ‘Arctic Next?’, δράση για την οποία τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες για κακούργημα.

Στον Κόλπο του Μεξικού το μέγεθος της οικολογικής καταστροφής είναι ανυπολόγιστο, ενώ είναι πολύ νωρίς να εκτιμηθούν όλες οι επιπτώσεις αφού νέα στοιχεία ανακαλύπτονται συνεχώς. Χαρακτηριστικά, επιστήμονες έχουν εντοπίσει ‘νεκρές ζώνες’ σε μεγάλες εκτάσεις γύρω από το σημείο της διαρροής στις οποίες τα ψάρια και όλη η υπόλοιπη θαλάσσια ζωή δεν μπορούν να επιβιώσουν. Αυτές οι νεκρές ζώνες έχουν δημιουργηθεί από υπερβολικά υψηλές ποσότητες μεθανίου που έχουν διαρρεύσει στη θάλασσα από το κατεστραμμένο πηγάδι και έχουν συντελέσει στην εξαφάνιση του οξυγόνου. Οι συγκεντρώσεις του μεθανίου σε αυτές τις περιοχές υπολογίζονται ότι είναι μέχρι και 100.000 φορές υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα!

Δυστυχώς για άλλη μια φορά γινόμαστε αυτόπτες μάρτυρες μιας οικολογικής καταστροφής που σχετίζεται με την παραγωγή ενέργειας από ‘βρώμικες’ πηγές, δηλαδή τα ορυκτά καύσιμα. Η δε καύση τους για την παραγωγή ενέργειας, προκαλεί τις κλιματικές αλλαγές που είναι η μεγαλύτερη απειλή για τον πλανήτη και την ίδια την ανθρωπότητα.

Η Greenpeace εδώ και δεκαετίες δίνει αγώνα για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και τη στροφή σε μία ενεργειακή επανάσταση με βασικούς πυλώνες την παραγωγή καθαρής ενέργειας και την εξοικονόμηση ενέργειας. Η Greenpeace απαιτεί από τις κυβερνήσεις να απαγορεύσουν τις υπεράκτιες εξορύξεις και να λάβουν νομικά δεσμευτικές αποφάσεις για ταχεία μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μέσα στις επόμενες δεκαετίες, στα επίπεδα που επιτάσσει η επιστήμη.

ΤΟ ΔΝΤ ΚΑΤΑΚΤΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η Ε- 65 ΤΑ ΤΡΙΚΑΛΑ

''Το μνημόνιο'' καταστροφής του Πηνειού ποταμού δεν θα περάσει

Μέσα στην χειμαζόμενη από την οικονομική κρίση τοπική κοινωνία, η Ε - 65 παραβιάζοντας προφανείς θεσμικές και νόμιμες διαδικασίες εξόρυξης υλικού, επιτίθεται άγρια στο οικοσύστημα του Πηνειού ποταμού με αποτέλεσμα να επιφέρει ανεπανόρθωτες αισθητικές, οικολογικές και πολύ πιθανόν κοινωνικές καταστροφές.
Η εν λόγω εταιρεία περιφρονώντας όχι μόνο το φυσικό περιβάλλον αλλά και την ευρύτερη τοπική κοινωνία συμπεριφέρεται σαν κατακτητή που ασκεί ιμπεριαλιστικό ''πλιάτσικο'' σε μια κατακτημένη χώρα!
Και εξηγούμαστε:
• Δεν είναι μόνο η καταστροφή 18.000 στρ. καλλιεργήσιμης γης που αφαιρούνται από τους Θεσσαλούς αγρότες.
• Δεν είναι μόνο η πριμοδότηση των μεγάλων ενεργοβόρων αυτοκινητόδρομων εις βάρος της φτηνής οικολογικής λύσης του σιδηροδρομικού δικτύου που συνεχώς υποβαθμίζεται και αδρανοποιείται.
Τώρα έχουμε ως ''κατεχόμενη χώρα'' να πληρώσουμε και το κόστος κατασκευής της Ε - 65 με τις ρυθμίσεις και τα μοντέλα που καθορίζει η εταιρεία και όχι η σχετική ελληνική νομοθεσία, η τοπική Διοίκηση και οι θεσμοί της.
Και ρωτάμε:
Μπορεί μιας, τέτοιας κλίμακας, παρέμβαση να στηριχθεί σε μια απόφαση ενός τοπικού Δημοτικού Συμβουλίου που πιθανόν να μην είχε ούτε τα δεδομένα ούτε την πληροφόρηση που είναι απαραίτητη για μια σωστή απόφαση;
Για μια απόφαση τέτοιας κλίμακας , με τόσο μεγάλες απειλές αρκεί μια απλή απόφαση ή απαιτούνται:
1. Διαβούλευση
2. Απόφαση Νομαρχιακού Συμβουλίου
3. Μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και
4. Έγκριση της αρμόδιας Δασικής Υπηρεσίας
Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι τα ορυκτά μιας περιοχής ανήκουν στο Δημόσιο και όχι στον κάθε Δήμο.
Εμείς δεν θα υιοθετήσουμε τις συνωμοσιολογικές θεωρίες περί ''αρπαχτής'' προσώπων, ομάδων και παρατάξεων. Θέλουμε μόνο να υπογραμμίσουμε ότι όλοι οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να παρέμβουν αμέσως για να σταματήσουν το έγκλημα που συντελείται αυτή τη στιγμή στον ήδη θανάσιμα τραυματισμένο, από άλλες πληγές, ''Θεό Ποταμό'' Πηνειό.
Θέλουμε επίσης να υπενθυμίσουμε άλλα δυο επεισόδια που έλαβαν χώρα πρόσφατα και επιφανειακά δεν συνδέονται μεταξύ τους.
1. Πριν από λίγο καιρό οι πηγές του Ληθαίου ρυπάνθηκαν θανατηφόρα από ''κόκκινους'' ρύπους για τους οποίους κανείς δεν απέδωσε ευθύνες για την προέλευσή τους, αν και σε μας θυμίζουν το περίφημο νικέλιο της ΛΑΡΚΟ.
2. Μια μεγάλη ομάδα εκπροσώπων της πολιτείας (Περιφερειάρχης, Νομάρχες, Δήμαρχοι) επισκέφθηκαν πρόσφατα τον Πηνειό για να δείξουν στην Τρικαλινή κοινωνία την αποφασιστικότητά τους για την διάσωση του πολύτιμου οικοσυστήματος του Πηνειού!!
Τα αποτελέσματα αυτής της αποφασιστικότητας την εισπράττουμε, επί τέλους, σήμερα και δεν γνωρίζουμε αν στην ομάδα αυτή των επισήμων συμμετείχε και κάποιο ανώτερο στέλεχος της Ε- 65 για να βρει τον κατάλληλο χώρο ''οικολογικής παρέμβασης.
Για να αφήσουμε, όμως, για λίγο το αστείο της υπόθεσης, αναρωτιόμαστε αν η αρχαιολογική υπηρεσία Τρικάλων έχει πάρει συγκεκριμένη -επιστημονικά τεκμηριωμένη- θέση για τα αρχαιολογικά ευρήματα πάνω στα οποία ''σκοντάφτει'' η Ε - 65 και αν η θέση της αυτή έχει κοινοποιηθεί στην προϊσταμένη αρχή.
Τέλος πέρα από την αυτονόητη οικολογική, αισθητική απειλή, οφείλουμε να προειδοποιήσουμε τόσο τους τοπικούς αιρετούς άρχοντες όσο και την τοπική κοινωνία ότι, δεν υπάρχει κανένα αξιόπιστο επιστημονικό μοντέλο που να προβλέπει την υδραυλική συμπεριφορά παρόμοιων συστημάτων στις περιπτώσεις που θα εκδηλωθούν ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, πράγμα συνηθισμένο τα τελευταία χρόνια.
Με λίγα λόγια όπου υπάρχει ΥΒΡΙΣ εναντίον του περιβάλλοντος ακολουθεί η ΝΕΜΕΣΙΣ.
Είμαστε βέβαιοι ότι με την αντίσταση των πολιτών και την ενεργοποίηση των θεσμών (Νομαρχιακό Συμβούλιο, Δασαρχείο, Δικαιοσύνη κ.τ.λ.) το ΔΝΤ της Ε - 65 δεν θα κυριαρχήσει στα Τρίκαλα και το ''μνημόνιο'' υποταγής που υπέγραψε το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Φαλώρειας θα μείνει ανενεργό και άκυρο. Στην αντίθετη περίπτωση θα είμαστε άξιοι της μοίρας μας.

ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΡΙΚΑΛΩΝ

Κρίση; Ποιά Κρίση;

Ο Jean Gaudrey είναι Γάλλος οικονομολόγος ειδικευμένος στα οικονομικά
των υπηρεσιών, ομότιμος τώρα καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Lille 1
. Γράφει στο μπλόγκ του για
τα εναλλακτικά οικονομικά (Alternatives économiques) κάποια πολύ
ενδιαφέροντα πράγματα. Τέτοιο είναι ένα πρόσφατο άρθρο του με τίτλο "Η
κρίση τέλειωσε... για τους πολύ πλούσιους. Πότε λοιπόν θά 'χουμε μια
παγκόσμια φορολόγηση;"
Τα στοιχεία του Gaudrey προέρχονται από την ετήσια "Έκθεση του
Παγκόσμιου Πλούτου" ("World Wealth Report") που πρόσφατα εκδόθηκε, τον
Ιούνιο του 2010, από τους Capgemini & Merrill Lynch, γνωστούς και μη
εξαιρετέους..
Όπως λοιπόν λεει η έκθεση αυτή, τα "άτομα ψηλής καθαρής αξίας," "high
net worth individuals" (HNWIs), δηλαδή, αυτοί που κατέχουν πάνω από
ένα εκατομμύριο δολλάρια διαθέσιμα για άμεσες επενδύσεις (εξαιρουμένων
των κεφάλαιων τους που δεσμεύονται στις κύριες κατοικίες τους),
βρίσκονται στα ίδια επίπεδα σχετικής κρίσης με εκείνα πριν το 2008.
Φυσικά η ταχύτατη ανάκαμψή τους οφείλεται στα χρήματα που έρριξαν οι
κυβερνήσεις στις τράπεζες για να τους διασώσουν, αφού η νεοφιλελεύθερη
προτεραιότητα είναι να σωθούν πρώτα οι μεγαλοκαρχαρίες για να
διατηρηθεί το ανταγωνιστικό-βάρβαρο "φυσικό" οικοσύστημα της
παγκόσμιας οικονομίας, σύμφωνα με τον περιβόητο νόμο του Malthus,
φυσικά. Ο Gaudrey υπολογίζει ότι αυτοί οι "πολύ πλούσιοι" είναι
περίπου 10 εκατομμύρια άνθρωποι (δηλαδή, περίπου το 0.15% του
παγκόσμιου πληθυσμού) και το 53.5% αυτών βρίσκεται (πού αλλού;) στις
ΗΠΑ, την Γερμανία και την Ιαπωνία. Αλλά και μεταξύ τους, όπως εκτιμά ο
Gaudrey, υπάρχουν φοβερές ανισότητες: οι "πολύ πολύ πλούσιοι," οι
"Ultra-HNWIs," δηλαδή, αυτοί που έχουν σε άμεση διαθεσιμότητα για
επενδύσεις πάνω από 30 εκατομμύρια δολλάρια, δεν είναι παρά 93.000
άτομα, δηλαδή, το 0.9% των "πολύ πλούσιων," οι οποίοι όμως κατέχουν το
35.5% του συνολικού πλούτου όλων των HNWIs, που είναι 13.850
δισεκατομμύρια δολλάρια..

Αυτό λοιπόν που, εντελώς συντηρητικά, προτείνει ο Gadrey είναι ότι μια
φορολόγηση της τάξης του 1.5% των κεφαλαίων τους, την οποία θα πλήρωνε
το 0.15% των πλουσιότερων από τους "πολύ πολύ πλούσιους," θα
ισοδυναμούσε με περίπου 600 δισεκατομμύρια δολλάρια, δηλαδή, θα
μπορούσε άνετα να καλύψει τους Στόχους Ανάπτυξης της Χιλιετίας του ΟΗΕ
(Millennium Development Goals). Επιπλέον, αν μια τέτοια φορολόγηση
ήταν αληθινά παγκόσμια, θα τους εμπόδιζε να μετέφεραν τα κεφάλαιά τους
από χώρα σε χώρα.

Επομένως, όπως μας θυμίζει αυτές τις μέρες ο Loïc Wacquant στο μπλογκ
του, έχει πλέον μεγάλη πολιτική επικαιρότητα η έννοια της "υπερεθνικής
καπιταλιστικής τάξης" (transnational capitalist class ή TCC)
Απόσπασμα από μαίηλ που έλαβα από τον Μωυσή Μπουντουρίδη