i) Φωτοβολταϊκή γεννήτρια:

Αποτελείται από συνδεδεμένες μεταξύ τους πλάκες (πάνελ, οι οποίες είναι υπόθεση υψηλής τεχνολογίας και δεν θα ασχοληθούμε με την κατασκευή τους), που διατίθενται στο εμπόριο από διάφορες κατασκευάστριες εταιρείες. Οι κατάλληλες για σπίτι πλάκες είναι διαστάσεων 50χ100 εκατοστά και δίνουν ισχύ ηλεκτρική 50 ή 55 Βατ. Η απόδοση των πλακών (γενικά:13-14%) εξαρτάται από το πόσο είναι κάθετα στις ακτίνες του ήλιου. Αυτό σημαίνει ότι, όσο είναι δυνατό, πρέπει να στρέφονται ακολουθώντας τη πορεία του ήλιου καθημερινά από ανατολή στη δύση και κατά τη διάρκεια του έτους το ύψος του στον ουρανό. Για αυτό λοιπόν το λόγο το συγκρότημα των πλακών το τοποθετούμε σε κατάλληλη βάση, που να έχει τέτοιο μηχανισμό, ώστε να εξασφαλίζονται ταυτόχρονα αυτές οι δύο κινήσεις. Υπάρχουν μηχανικοί ή ηλεκτρονικοί τέτοιοι μηχανισμοί, όμως εκτός του ότι είναι ακριβοί καταναλώνουν οι ίδιοι μεγάλο μέρος της ενέργειας που παράγουμε. Υπάρχει απλός τρόπος κατασκευής βάσης (σε ένα μηχανουργείο), με την οποία να εξασφαλίζονται οι δύο κινήσεις (ως προς οριζόντιο και κατακόρυφο άξονα) χειροκίνητα. Έτσι μετακινούμε τη συστοιχία π.χ. 3 φορές τη μέρα(πρωί- μεσημέρι- απόγευμα) ως προς κατακόρυφο άξονα και π.χ μία φορά το μήνα ως προς οριζόντιο άξονα. Η πρώτη κίνηση γίνεται εύκολα με το μάτι ώστε να ακολουθείται ο ήλιος κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η δεύτερη κίνηση υπολογίζοντας το ύψος του ήλιου ανά μήνα και βρίσκοντας τη συμπληρωματική γωνία. Για το Γ.Π. των 40° (π.χ. Βόλος), η γωνία που πρέπει να σχηματίζει η συστοιχία με το οριζόντιο επίπεδο για κάθε μήνα του χρόνου φαίνεται στο παρακάτω πίνακα:
23 Ιούνη 17°
23 Μάη και 23 Ιούλη 24°
23 Απρίλη και 23 Αυγούστου 32°
23 Μάρτη και 23 Σεπτέμβρη 40°
23 Φλεβάρη και 23 Οκτώβρη 47°
23 Γενάρη και 23 Νοέμβρη 55°
23 Δεκέμβρη 63°

Επεξήγηση: στην εαρινή και φθινοπωρινή ισημερία (23 Μάρτη- 23 Σεπτέμβρη) π.χ. για το Γ.Π. των 40°, το ύψος του ήλιου είναι 50°. Οι πλάκες πρέπει να σχηματίζουν γωνία 90° με τις ακτίνες του, άρα: 180°-50°-90°=40°.

Εάν η συστοιχία τοποθετηθεί μόνιμα σε μια θέση(π.χ. στη στέγη, εδώ όμως θα έχει κανείς προβλήματα στεγανότητας, τα οποία πρέπει να λύσει), χωρίς δυνατότητα περιστροφών, τότε η βέλτιστη θέση είναι (για π.χ. Γ.Π.40°): για καλοκαιρινή μόνο κατοικία, όπου μας ενδιαφέρει η απόδοση το καλοκαίρι, σε γωνία περίπου 30° με το οριζόντιο επίπεδο. Σε μόνιμη κατοικία, που μας ενδιαφέρει η απόδοση όλο το χρόνο, η βέλτιστη γωνία είναι των 40°. Όσο δε αφορά στη γωνία Ανατολή-Δύση την τοποθετούμε έτσι ώστε οι ακτίνες να πέφτουν κάθετα το μεσημέρι (αυτό εξαρτάται για την ακρίβεια από το γεωγραφικό μήκος του τόπου και πότε ακριβώς έχουμε μεσημβρινή ισημερία π.χ. αν ο τόπος έχει 20° ανατολικό γεωγραφικό μήκος τότε η μεσημβρινή ισημερία θα είναι στις 11 και 40 λεπτά π.μ., γιατί κάθε 1 μοίρα μετά τις 15° αντιστοιχεί σε 4 λεπτά νωρίτερα, ενώ κάθε 1° πριν τις 15° σε 4 λεπτά αργότερα από τη 12 η ώρα). Η σταθερή διάταξη έχει από 30-50% λιγότερη απόδοση από μια κινητή ως προς 2 άξονες διάταξη.

Φωτοβολταϊκή(φ/β) εγκατάσταση

Το κείμενο της ΒΙΟΖΩ μου θύμησε ότι έχω κάνει φ/β εγκατάσταση στο σπίτι μου, προτού να γίνουν νόμοι και νομοσχέδια για τις ΑΠΕ. Αναρτώ λοιπόν περιληπτικά(από το βιβλίο μου) την περιγραφή της εγκατάστασης, για όσους θα ήθελαν να βοηθηθούν για τη δική τους :

Η φ/β τεχνολογία, εκτός από το στάδιο της παραγωγής των φ/β στοιχείων (πανέλλων) που έχει να κάνει με υψηλή τεχνολογία, τα στάδια των εφαρμογών της χαρακτηρίζονται και από ήπια-χαμηλή τεχνολογία και μπορούν να υλοποιούνται και από «κάντο μόνο σου» δραστηριότητες. Επειδή μπορεί να εφαρμόζεται και σε κάθε κατοικία και να επιτυγχάνεται η ενεργειακή αυτονομία της, χωρίς να εξαρτάται από μονοπωλιακή κεντρική διανομή της ενέργειας, εμπεριέχει ένα στοιχείο ανεξαρτησίας, αποκεντρωτισμού και απελευθέρωσης. Η προς το παρόν συγκεντρωποιημένη-καθετοποιημένη όμως παραγωγή των πανέλων, δίνει τη δυνατότητα για έλεγχο των εξελίξεων στον τομέα. Οι εταιρείες παραγωγής τους π.χ. δεν επιδίωκαν όλα τα προηγούμενα χρόνια την ανάπτυξή τους στο βαθμό που θα μπορούσαν, γιατί ήθελαν να αναιρέσουν την απελευθερωτική λογική της φ/β τεχνολογίας. Τώρα που οι κυβερνήσεις υιοθετούν την άποψη για κατασκευή κεντρικών φ/β εγκαταστάσεων για την παραγωγή ηλ. ενέργειας και όχι τις αποκεντρωμένες «φ/β στέγες», είναι σίγουρο ότι θα προχωρήσουν και σε φθηνά, νέας γενιάς φ/β πανέλα.
Η κατεύθυνση της Τοπικοποίησης πρέπει να στραφεί προς την αποκεντρωμένη εφαρμογή της τεχνολογίας αυτής και στο στάδιο της παραγωγής των στοιχείων και στο στάδιο των εγκαταστάσεων. Η σημερινή Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί ήδη να επιδιώξει την επεξάρτηση από την κεντρική διανομή ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα μας από τη ΔΕΗ, προωθώντας εκτός των άλλων εφαρμογών ΑΠΕ, και την παραγωγή των φ/β στοιχείων και τις εγκαταστάσεις τους τοπικά. Εδικά οι εγκαταστάσεις μπορούν να προωθηθούν και από τους πολίτες με «κάντο μόνο σου» δραστηριότητες.
Για το τελευταίο, προτού ξεκινήσει κανείς να υπολογίζει τι του χρειάζεται για μια τέτοια εγκατάσταση πρέπει να απαντήσει σε κάποια βασικά ερωτήματα. Πρώτα-πρώτα θα την κάνει για το εξοχικό του ή για τη μόνιμη κατοικία του; Θέλει να έχει ανεξαρτησία από τη ΔΕΗ ή να είναι και συνδεδεμένος με το δίκτυο; Από την απάντηση που θα δώσει σε αυτά τα ερωτήματα εξαρτάται το μέγεθος της εγκατάστασης, καθώς και από ποια στοιχεία θα αποτελείται. Σε κάθε περίπτωση όμως το απαραίτητο στοιχείο είναι η φωτοβολταϊκή γεννήτρια.

Θέσεις ΒΙΟΖΩ για τις ΑΠΕ και τον ΚΕΝΑΚ

Έλαβα με μαίηλ το παρακάτω κείμενο της ΒΙΟΖΩ(Βιοκαταναλωτές για ποιοτική ζωή: www.biozo.gr) και το αναρτώ, γιατί συμφωνώ σε πολλά από αυτά που προτείνει:

Αυτόνομες Ενεργειακά Εγκαταστάσεις και Κτίρια

Συμφέρει το Περιβάλλον, την Εθνική Οικονομία και τους Πολίτες-καταναλωτές
Δεν συμφέρει αυτούς, που κερδοσκοπούν από την μαζική παραγωγή ενέργειας

Η δημιουργία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) είναι μία κατ’ αρχήν θετική ενέργεια. Ως επίσης και η προώθηση νομοθετημάτων υπέρ των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας όπως ο Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης των Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ).
Η εγκατάσταση μαζικής παραγωγής ενέργειας σε δημόσια δασική έκταση (σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις) με γραμμές μέσης τάσης μέχρι τον υποσταθμό, και από τον υποσταθμό με γραμμές υψηλής τάσης με πυλώνες (συνήθως) για τη σύνδεση με το σύστημα. Με εσωτερική οδοποιία και δρόμους πρόσβασης στις εγκαταστάσεις εύρους έως και 15 μέτρων, σε δάση ή σε κορυφές πάνω από δάση θα καταστρέψουν δασικά οικοσυστήματα, που συνήθως επιβιώνουν οριακά, με πιθανά αποτελέσματα την διάβρωση των εδαφών, την υποβάθμιση και καταστροφή βιοτόπων, τη σοβαρή μείωση της βιοποικιλότητας και την πρόκληση πυρκαγιών.
Σύμφωνα με το άρθρο 8 του προτεινόμενου σχεδίου νόμου, επιτρέπεται η εγκατάσταση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) σε περιοχές προστασίας της φύσης, εθνικά πάρκα, προστατευόμενους φυσικούς σχηματισμούς, προστατευόμενα τοπία και στοιχεία του τοπίου και περιοχές οικοανάπτυξης. Στο νομοσχέδιο προβλέπεται η εγκατάσταση ΑΠΕ, ακόμη και σε περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης «ΦΥΣΗ 2000», εφόσον εκπονηθεί «ειδική περιβαλλοντική μελέτη, που θα αποδεικνύει ότι δεν επέρχεται μη αντιστρεπτή επίπτωση στο προστατευτέο αντικείμενο».
Κάθε πρόταση, που επιχειρεί να αποδυναμώσει υφιστάμενους περιορισμούς για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, μας βρίσκει κάθετα αντίθετους.
Είναι σημαντική ουτοπία η προστασία του κλίματος να ταυτίζεται με την παραγωγή μαζικά ηλεκτρικής ενέργειας με ΑΠΕ. Η δε υποτιθέμενη αποκατάσταση τοπίου μετά την εγκατάσταση του εξοπλισμού, με τη σημερινή εμπειρία, είναι όνειρο θερινής νυκτός.
Όλα τα παραπάνω θα έχουν αντίθετες επιπτώσεις, δηλαδή την μείωση της παραγωγής οξυγόνου από την ανακύκλωση του διοξειδίου του άνθρακα και στην ελάχιστη αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Η μαζική παραγωγή ενέργειας δεν είναι βιώσιμη λύση
Οι Ανανεώσιμες Μορφές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι ήπιες και γι’ αυτό χρειάζονται εκτάσεις, οι οποίες υπάρχουν και είναι οι στέγες των σπιτιών, των πολυκατοικιών και των παραγωγικών εγκαταστάσεων. Δεν είναι τα δάση και οι κορυφογραμμές.
Η ιδιοπαραγωγή ενέργειας από πολίτες, παραγωγικές εγκαταστάσεις και οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης αγνοείται, ενώ θα έπρεπε να είναι η πρωταγωνίστρια.
Η ιδιοπαραγωγή δεν έχει γραμμές μέσης τάσης μέχρι τον υποσταθμό, υποσταθμούς και γραμμές υψηλής τάσης με πυλώνες. Έχει πολύ μικρά πάρκα παραγωγής ενέργειας σε σημεία κοντά στις εγκαταστάσεις της και δεν κόβει δένδρα, δεν καταστρέφει δασικά ή άλλα οικοσυστήματα. Δημιουργεί δε και άλλο καταναλωτικό πρότυπο από την βουλιμική υπερκατανάλωση και σπατάλη της ενέργειας, που επικρατεί σήμερα.
Η ισοπέδωση των μέτρων περιβαλλοντικής προστασίας, του περιφερειακού και τοπικού χωροταξικού σχεδιασμού και η αγνόηση της ιδιοπαραγωγής, βρίσκει αντιμέτωπη την τοπική κοινωνία, την αφήνει στο περιθώριο αντί να οδηγήσει στην ενεργητική υποστήριξή της και στην ενσωμάτωσή της στους τοπικούς και περιφερειακούς σχεδιασμούς. Η από τα πάνω επιβολή των ΑΠΕ δεν είναι αποδεκτή. Η τοπική κοινωνία δεν μπορεί να είναι θεατής, ούτε απλός αποδέκτης των κεντρικών επιλογών.
Οι τοπικές κοινωνίες γνωρίζουν τα προβλήματα της Μεγαλόπολης και της Πτολεμαΐδας και τα απορρίπτουν συλλήβδην.

Το μοντέλο μία περιοχή να «καίγεται» για να «φωτιστούν» οι υπόλοιποι, δεν είναι βιώσιμο!
Θεωρούμε αναγκαία:
Την ενσωμάτωση ΑΠΕ και βιοκλιματικών στοιχείων στα υφιστάμενα κτίρια και εγκαταστάσεις. Ενίσχυση της ιδιοπαραγωγής ενέργειας με ΑΠΕ με την παράλληλη εγκατάσταση συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια, στις παραγωγικές εγκαταστάσεις και στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης.
Την δημιουργία κτιρίων και παραγωγικών εγκαταστάσεων με πλήρη ενεργειακή αυτονομία με ΑΠΕ.
Την υποχρεωτική παραγωγή ενέργειας στα υφιστάμενα και νέα δημόσια κτίρια μέσα στην τετραετία 2010-13.
Την υποχρεωτική κάλυψη των ενεργειακών αναγκών όλων των νέων κτιρίων με ιδιοπαραγωγή και συμπληρωματικά με αποκεντρωμένα συστήματα παροχής ενέργειας από ΑΠΕ από το 2014.
Την ενίσχυση του νομοθετικού οπλοστασίου για την προστασία του περιβάλλοντος, των δασών και των περιοχών «ΦΥΣΗ 2000», με την κύρωση της ευρωπαϊκής σύμβασης για το τοπίο και την ολοκλήρωση του δασολογίου. Καμία ανθρωπογενής επιχειρησιακή δραστηριότητα στις περιοχές «ΦΥΣΗ 2000» είτε σε εκτάσεις, που έχουν χαρακτηριστεί δάση και αναδασωτέες εκτάσεις.
Την ρητή αναφορά ότι η χωροθέτηση των αιολικών εγκαταστάσεων είτε των φωτοβολταϊκών σταθμών, δεν θα πρέπει να γίνεται σε βάρος της δενδρώδους βλάστησης. Καθώς και στη ρητή αναφορά για αποφυγή κατάληψης κοίτης ρέματος.
Την ενθάρρυνση του περιφερειακού σχεδιασμού με παροχή γενναίων κινήτρων στην τοπική αυτοδιοίκηση, καθώς και των τοπικών χωροταξικών σχεδιασμών και τον καθορισμό χρήσεων γης, με τα οποία πρέπει να συμβαδίσουν και να συμβιώσουν οι όποιες προσπάθειες ανάπτυξης των ΑΠΕ.
Στην διαδικασία χωροθέτησης θα πρέπει να προβλεφθεί η πλήρης ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και η δυνατότητα συμμετοχής και των τοπικών φορέων ή πρωτοβουλιών πολιτών, που έχουν εμπλακεί ή έχουν ενδιαφέρον για την υλοποίηση αυτής της προσπάθειας.
Η διαφύλαξη των οικοσυστημάτων και των φυσικών πόρων πρέπει να τεθεί σαν το βασικότερο μέσο για την προστασία του κλίματος και απαράβατος κανόνας για τη χωροθέτηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ. Σε διαφορετική περίπτωση, οι συνέπειες για το περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και την οικονομία θα είναι ανυπολόγιστες και ο στόχος για την «αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» θα λειτουργήσει ως ευφημισμός για την προώθηση της κερδοσκοπίας και την επιδείνωση των περιβαλλοντικών και κλιματικών προβλημάτων.

Η καθαρότερη ενέργεια είναι αυτή που δεν καταναλώνεται!
Στην κατανάλωση ενέργειας στη χώρα μας συμμετέχουν σε μεγάλο βαθμό τα κτίρια. Η εφαρμογή λοιπόν του ΚΕΝΑΚ θα βοηθήσει την προσπάθεια περιορισμού της ενεργειακής σπατάλης ως το πρώτο απαραίτητο βήμα.
Όμως στον προτεινόμενο ΚΕΝΑΚ οι ενεργειακοί συντελεστές εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά από τα επίπεδα των σημερινών αποφάσεων ακόμα και της ΕΕ, ότι κάθε νέο ή ανακαινιζόμενο κτίριο θα πρέπει να είναι μηδενικών ή «σχεδόν μηδενικών» (nearly zero) εκπομπών.
Ζητούμε λοιπόν στον ΚΕΝΑΚ, οι ενεργειακοί συντελεστές να είναι μηδενικών ή «σχεδόν μηδενικών» εκπομπών για όλα τα νέα ή ανακαινιζόμενα κτίρια από την εφαρμογή του. Για τα υπάρχοντα κτίρια, την υποχρέωση να αναβαθμιστούν ενεργειακά και να προσαρμοστούν στα επόμενα 10 χρόνια.
Για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, όμως υπάρχει κι ένα δεύτερο απαραίτητο βήμα που είναι τα οικονομικά κίνητρα προς τους πολίτες ώστε να μπορούν να προχωρήσουν σε παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης των κτιριακών εγκαταστάσεών τους.
Θεωρώντας την οικονομική κατάσταση της χώρας μας και ένα άλλο καταναλωτικό πρότυπο, προτείνουμε τα παρακάτω:
Επειδή η φορολογική απαλλαγή, που προτείνεται από τις εταιρείες και τους παγκόσμιους οικολογικούς φορείς, δεν αφορά την συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών της χώρας μας. Επειδή η οικονομική κρίση έχει φουντώσει και χρειαζόμαστε νέες θέσεις εργασίας. Και επειδή το δημόσιο έχει και κοινωνικό χαρακτήρα, προτείνουμε:
• Την δημιουργία βιομηχανίας ΑΠΕ. Η αναβάθμισή της δημοσίου συμφέροντος ΛΑΡΚΟ και σε βιομηχανία ΑΠΕ, με αξιοποίηση όλου του ορυκτού, που περιέχει πυρίτιο, αλουμίνιο, σίδηρο, τα οποία σήμερα πετιούνται στην θάλασσα και ρυπαίνουν αφάνταστα το περιβάλλον, είναι μια πρωτοπόρα σκέψη που υιοθετούμε. Τεχνογνωσία υπάρχει άφθονη.
• Την εφαρμογή του καθεστώτος των φαρμάκων στα ενισχυόμενα προϊόντα ΑΠΕ, ώστε να μειωθεί το κόστος αγοράς τους για τους καταναλωτές. Σήμερα οι τιμές αυτών των αγαθών είναι μονοπωλιακά υψηλές. Δημιουργία καταλόγου ενισχυόμενων προϊόντων ΑΠΕ με μηδενικό ΦΠΑ.
Θεωρούμε ότι οι δημόσιες επιδοτήσεις σε επενδύσεις ΑΠΕ, θα οδηγήσουν στο φαινόμενο να χρηματοδοτούνται οι κερδοσκόποι σε βάρος της εθνικής οικονομίας, όπως έγινε με τα κλιματιστικά. Ενώ η δημιουργία και η χρηματοδότηση ελληνικών βιοτεχνιών και της ΛΑΡΚΟ, θα οδηγήσει σε αύξηση των θέσεων εργασίας και σε όφελος της οικονομίας της χώρας μας.
Κλείνοντας, να τονίσουμε, για μια ακόμη, φορά ότι ένας κύριος κρίκος στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι η αλλαγή του καταναλωτικού προτύπου
Αθήνα, 30 Ιανουαρίου 2010
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΒΙΟΖΩ

Η αγροτο-οικο-γεωργία απάντηση στα αδιέξοδα της συμβατικής γεωργίας

Τα αδιέξοδα της συμβατικής γεωργίας (ιδίως της ελληνικής) είναι επιγραμματικά τα εξής:
• Παρακμή της υπαίθρου, γήρανση και μείωση του αγροτικού πληθυσμού (π.χ. 1991-2000: Μείωση κατά 5,5% των φυτ. εκμεταλλεύσεων, των εκμεταλλεύσεων βοοειδών κατά 46,6%, των προβατοειδών κατά 20,1%, των αιγών κατά 32,2% κλπ.).
• Μεγάλη διαφορά εισοδημάτων μεταξύ μιας μειοψηφίας μεγαλοαγροτών και της πλειοψηφίας των μικρών.
• Εύνοια στις αγροχημικές βιομηχανίες των χημικών εισροών (λιπασμάτων – φυτοφαρμάκων), οι οποίες απορροφούν το μεγαλύτερο ποσοστό του πλεονάσματος του αγροτικού τομέα.
• Υποβάθμιση των αγροτικών προϊόντων, αφού αυτά είναι επιβαρημένα με χημικά και έτσι έχουν άμεσες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και την υγεία των καταναλωτών τους.
• Υποβάθμιση και ρύπανση των εδαφών, μόλυνση και ρύπανση των επιφανειακών και των υπογείων νερών (π.χ. το επίπεδο των νιτρικών αλάτων στο 25% των υπογείων νερών ξεπέρασε τα 50 mg/l ενώ το φυσιολογικό είναι τα 5 mg/l). Ρύπανση της ατμόσφαιρας (π.χ. το μεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου που προέρχονται απ’ τα αζωτούχα λιπάσματα συμμετέχουν στο «φαινόμενο του θερμοκηπίου». Μεγάλο μέρος των αερίων του «θερμοκηπίου» οφείλονται στη Γεωργία σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αμμωνία των λιπασμάτων συμμετέχει στην «όξινη βροχή», το βρωμιούχο μεθύλιο και τα οργανοαλογομένα φυτοφάρμακα συμμετέχουν στην καταστροφή του όζοντος κλπ.). Όλα αυτά έχουν οδηγήσει σ’ ένα τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος, που αν προστεθεί στο κοινωνικό κόστος απ’ την παρακμή της υπαίθρου και στο ανυπολόγιστο κόστος της δημόσιας υγείας δεν μπορεί παρά να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η ελληνική γεωργία όπως γινόταν μέχρι σήμερα είναι αντιπαραγωγική (αυτό όμως δεν φαίνεται γιατί τα κόστη αυτά δεν εσωτερικεύονται, τα πληρώνει η κοινωνία και είναι εξωτερικά κόστη, όπως λέγονται).
• Έλλειψη νερού (π.χ. η βαμβακοκαλλιέργεια στη Θεσσαλία έχει εξαντλήσει τα νερά: μέχρι και 400 μ. οι γεωτρήσεις και υπάρχει απαίτηση για εκτροπή του Αχελώου).
• Μονοκαλλιέργειες και προώθηση επιλέξιμων καλλιεργειών για προϊόντα ανταγωνίσιμα στη παγκόσμια αγορά με ταυτόχρονο αποτέλεσμα: εξάρτηση της γεωργίας απ’ τις επιδοτήσεις και απώλεια της αυτάρκειας της χώρας σε πολλά προϊόντα, άρα αύξηση των εισαγωγών (όπως σιτηρά, φρούτα, λαχανικά, κλπ.).
Γενικότερα: Με τη λεγόμενη «πράσινη επανάσταση» που οδήγησε τη γεωργία στη βιομηχανοποίησή της, έχουμε μετατροπή του αγρότη από παραγωγό γεωργικών προϊόντων, σε παραγωγό πρώτων υλών για τη βιομηχανία τροφίμων. Αυτή η βιομηχανία έγινε το σημείο αναφοράς για τη μέτρηση τα οικονομικής αποτελεσματικότητας και στη Γεωργία. Έβαλε τέλος στην τοπική παραγωγή διαφορετικών σοδειών και ζώων προσαρμοσμένων στο κλίμα και το έδαφος των περιοχών. Έχουμε παραγωγή για την αγορά και μόνο. Ό,τι είναι εμπορεύσιμο μόνο. Όμως η αγορά έχει παγκοσμιοποιηθεί. Και οι συνθήκες της αλλάζουν γρήγορα. Ό,τι είναι σήμερα προσοδοφόρο, αύριο μπορεί να είναι επιζήμιο. Έτσι ό,τι καλλιεργείται σήμερα, αύριο πιθανόν πρέπει να αλλάξει. Αυτή την ευελιξία είναι δύσκολο να την πετύχει η πλειοψηφία των Ελλήνων αγροτών, ώστε κάθε φορά να σταματούν να καλλιεργούν ή να εκτρέφουν είδη που μπορούν να εισαχθούν φθηνότερα, από άλλες χώρες (δεν μπορούν να σταματήσουν οι βαμβακοπαραγωγοί να παράγουν βαμβάκι για παράδειγμα, επειδή το αιγυπτιακό είναι πολύ φθηνότερο).
Τι πρέπει λοιπόν να γίνει, αν δεν θέλουμε να τα παρατήσουν και αυτοί που ακόμα συνεχίζουν στον αγροτικό τομέα, χωρίς βέβαια να αναγκασθούν να καλλιεργήσουν τα μεταλλαγμένα;
Χρειάζεται να γίνει στροφή, να απορριφθεί το παγκόσμιο εμπορικό μοντέλο των πολυεθνικών και να επιλέξουμε τη λεγόμενη «αγροτική» γεωργία και το τελικό επακόλουθό της την οικολογική γεωργία.
Τι σημαίνει αυτό;
Σημαίνει στροφή στη γεωργία που θα στοχεύει στην όλο και μεγαλύτερη αυτοδυναμία της αλυσίδας: αγρότης - κοινότητα - περιοχή - χώρα. Για τους αγρότες σημαίνει ότι θα παράγουν πρώτα για τις ανάγκες τις δικές τους (τουλάχιστον να παράγουν ένα μέρος της τροφής τους) και στη συνέχεια να παράγουν για τις ανάγκες της περιοχής τους και της χώρας. Από ανάγκη πρέπει να εφαρμόσουν αυτό που λέγεται «πολυλειτουργικότητα». Η δραστηριότητά τους να έχει πολλές πλευρές: οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική. Η δουλειά τους θα έχει και κάποια πλευρά μη άμεσα κερδοφόρα, όπως π.χ. για την αποκατάσταση της ισορροπίας στην περιοχή. Θα παράγουν, θα μεταποιούν οι ίδιοι το προϊόν τους και θα το διακινούν δημιουργώντας θέσεις εργασίας. Θα προστατεύουν το περιβάλλον, θα αποκτούν σχέσεις με την τοπική κοινωνία και θα γίνονται παράγοντες ζωής της κοινότητας, προωθώντας την κοινοτίστικη αντίληψη και βοηθώντας να κρατηθεί ζωντανή η περιοχή τους και γενικότερα η επαρχιώτικη αγροτική κοινωνία.
Ξεφεύγοντας απ’ τη νοοτροπία της απλής εμπορευματικής διαδικασίας, όπου ο αγρότης παράγει για να παραδώσει στον έμπορο ή το βιομήχανο και στη συνέχεια να εισπράξει και να τρέφεται ο ίδιος και η οικογένειά του απ’ το σούπερ μάρκετ, θα εμπλουτίσει με τέτοια στοιχεία τη ζωή του, που θα την κάνει επιθυμητή και για τα παιδιά του, ώστε να μη φεύγουν απ’ τον τόπο τους.
Αποφεύγοντας σε μεγάλο βαθμό τους μεσάζοντες, θα παίρνει σωστές και δίκαιες τιμές. Απ’ την άλλη, τη στιγμή που ο πολυλειτουργικός αγρότης θα παράγει και για τον εαυτό του, είναι φανερό ότι θα μπει πιο εύκολα στη λογική της υγιεινής τροφής, γιατί δεν θα θέλει να τρώει τα δηλητήρια, που πριν με ελαφριά καρδιά χρησιμοποιούσε, επειδή παρήγαγε για την απρόσωπη αγορά. Έτσι θα στραφεί πιο εύκολα προς την Οικολογική γεωργία (με τη μορφή των βιοκαλλιεργειών, της βιοδυναμικής καλλιέργειας ή της φυσικής) . Επίσης πιο εύκολα θα αναδιαρθρώσει τις ανάγκες του και θα ξεφύγει απ’ τον καταναλωτισμό και τις εξωτερικές εισροές. Θα αναγκασθεί να επανέλθει σε είδη και ποικιλίες που δεν θα χρειάζονται χημική υποστήριξη, αλλά θα είναι δοκιμασμένες στην περιοχή, δηλ. στις ξεχασμένες ντόπιες ποικιλίες και ράτσες και θα ξεφύγει απ’ τα υβρίδια και απ’ τα γ.τ. στο μέλλον. Αρκετά στοιχεία αυτής της κατεύθυνσης υπάρχουν ήδη. Κύρια από αγρότες των «φθινουσών περιοχών». Έχουν διαφοροποιήσει τις δραστηριότητές τους: γίνονται ταυτόχρονα «ξενοδόχοι», «μάγειρες» («αγροτοτουρισμός»), έμποροι τοπικών προϊόντων ή πουλάνε σε άμεση σχέση με τον καταναλωτή ή σε μικρούς κύκλους πελατών. Προσπαθούν να οργανωθούν σε ενώσεις παραγωγοαναλωτών, να δημιουργήσουν ομάδες παραγωγών και εναλλακτικά δίκτυα διανομής. Είναι οι αγρότες που ασχολούνται με τα ποιοτικά προϊόντα ονομασίας προέλευσης (Π.Ο.Π.) ή γεωγραφικής ένδειξης (Π.Γ.Ε.), με τα προϊόντα ολοκληρωμένης διαχείρισης και βασικά και κύρια με την παραγωγή βιολογικών προϊόντων.
Με τα τελευταία ασχολούνται όλο και μεγαλύτερος αριθμός. Το 3,4% των καλλιεργειών – εκτροφών στη χώρα μας (2005-06) είναι βιολογικές. Η τάση είναι αυξητική, αλλά ακόμη όχι τόσο ώστε να ικανοποιείται η αντίστοιχη ζήτηση των βιοκαταναλωτών. Στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες η βιολογική γεωργία έχει αναπτυχθεί περισσότερο με εμπροσθοφυλακή την Αυστρία και Ιταλία.
Όταν στη χώρα μας ξεκινούσαν οι πρώτοι βιοκαλλιεργητές, οι γεωπόνοι και οι περισσότεροι καθηγητές των γεωπονικών σχολών έλεγαν στα σεμινάρια ότι η βιοκαλλιέργεια δεν είναι δυνατή. Έχουμε δει πολλούς απ’ αυτούς στα 10-15 χρόνια να αλλάζουν στάση (π.χ. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας). Να προτείνουν μάλιστα όλη η χώρα, όχι μόνο να κηρυχθεί «ζώνη ελεύθερη από μεταλλαγμένα», αλλά και «ζώνη βιοκαλλιέργειας». Έτσι η χώρα θα αποκτήσει «συγκριτικό πλεονέκτημα» σε διεθνές επίπεδο, λένε τώρα.
Επειδή βέβαια το βιολογικό προϊόν εξ ορισμού πρέπει να είναι απαλλαγμένο από γ.τ.ο., είναι φανερό ότι η «συνύπαρξη» γ.τ. καλλιεργειών με βιολογικές, βιοδυναμικές ή φυσικές είναι αδύνατη, αφού ό,τι μέτρα και να παρθούν η επιμόλυνση και μάλιστα η «μηδενική» είναι αδύνατο να αποτραπεί.
Μ’ αυτή την έννοια, η οικολογική γεωργία είναι η απάντηση όχι μόνο στη συμβατική γεωργία, αλλά και στα μεταλλαγμένα, γιατί όχι μόνο εξασφαλίζει πλήρη, υγιεινά και ασφαλή προϊόντα, αλλά και γιατί η επιλογή της σημαίνει άρνηση των μεταλλαγμένων στην πράξη.

Οικολογίες...

Στην οικολογία σαν κίνημα (και όχι σαν επιστήμη του «οικου» μόνο), από την αρχή κιόλας της δημιουργίας του, υπήρχαν διαφορετικές κατευθύνσεις. Χοντρικά έχουμε τη περιβαλλοντική της συνιστώσα(με τη λογική της προστασίας του περιβάλλοντος στα πλαίσια όμως του υπάρχοντος συστήματος του καπιταλισμού), τη κοινωνική οικολογία(που αντιμετωπίζει το περιβάλλον όχι σαν κάτι το ξεχωριστό από την ανθρώπινη κοινωνία και τα κοινωνικά της συστήματα, αλλά αντίθετα τις ανθρώπινες κοινότητες ενταγμένες στα πλαίσια των φυσικών οικοσυστημάτων) και τη βαθειά οικολογία (που προχωρά την προβληματική της στο επίπεδο της ατομικής συμπεριφοράς, στάσης και ζωής). Στην αρχή συνυπήρχαν όλες αυτές οι τάσεις μαζί και στη συνέχεια διαμορφώθηκαν σαν ξεχωριστές κατευθύνσεις, χωρίς βέβαια ποτέ να έχουν δημιουργήσει και διαφορετικές κοινωνικοπολιτικές δομές. Η περιβαλλοντική τάση απέκτησε σημαντικότερες σχέσεις με τμήματα της μεσαίας τάξης στον «αναπτυγμένο» κόσμο(που εξελίχθηκε σε αυτό που έχει ονομασθεί «κίνημα της αειφορίας») και εκφράζεται λίγο ή πολύ μέσα από τα περιβαλλοντικά-πράσινα κόμματα(μετά και από την αποχώρηση των ριζοσπαστικών τους τάσεων). Όμως 30 χρόνια δράσης της κυρίαρχης περιβαλλοντικής συνιστώσας δεν κατάφερε να αλλάξει πολλά πράγματα στη δύση-βορά και έτσι ο καπιταλισμός με τη μορφή του «τουρμπο καπιταλισμού» της παγκοσμιοποίησης(όπου από το οικονομικό «μπουμ» επωφελήθηκαν μεγάλα τμήματα της μεσαίας τάξης και της εργατικής ελίτ στο κέντρο: γιαυτό και τα προηγούμενα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα μετατράπηκαν σε σοσιαλφιλελεύθερα) οδήγησε το περιβάλλον σε κατάρρευση και όξυνε την οικολογική κρίση.
Σήμερα ,ιδιαίτερα με την οικονομική κρίση και ύφεση που περνά ο παγκόσμιος καπιταλισμός, υπάρχει απομυθοποίησή του(δες το κείμενο: απομυθοποίηση του "τουρμποκαπιταλισμού"). Μία από τις διεξόδους του είναι και η μετατροπή του σε "πράσινο" κεφάλαιο(βλέπε κείμενο: οι απαντήσεις στη σημερινή κρίση), πράγμα που θα του δώσει μια περιορισμένη χρονικά παράταση.
Για να επικρατήσει όμως το "πράσινο" κεφάλαιο( βλέπε κείμενο για το Βιοκεφάλαιο)θα πρέπει στη δύση και το βορά να ανέβουν στην εξουσία τα πράσινα κόμματα, έστω και με συνεργασία με την υπάρχουσα μη αντισυστημική αριστερά.
Αυτό θα εξαρτηθεί από το αν η μεσαία τάξη στη δύση-βορά απογοητευμένη από τη μη δυνατότητα μετατροπής του κόσμου σε Σκανδιναβία(για την Ελλάδα απογοητευμένη από το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ αντί να μετατρέψει τη χώρα σε «Δανία του Νότου», που υποσχέθηκε προεκλογικά, θα την οδηγήσει πιθανά στη χρεωκοπία) θα στραφεί προς αυτές τις παραπάνω κυβερνήσεις συνεργασίας(Στην Ελλάδα π.χ. κυβέρνηση Συνασπισμού-Σύριζα-Οικολόγων Πράσινων). Επίσης από τη μελλοντική στάση του κομμουνιστικού κόμματος της Κίνας, όσο αφορά τον όγκο των πράσινων επενδύσεων(βγαίνει κερδισμένη όσον αφορά στη συσσώρευση κεφαλαίων από την κρίση, αλλά θα συνεχίσει να επενδύει στη ρυπογόνα οικονομία ή θα στραφεί προς τη πράσινη; Στη Κοπεγχάγη δεν το ξεκαθάρισε αυτό), καθώς και από το εάν στην Ινδία θα ακολουθηθεί ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης από το περιβαλλοντοκτονικό μοντέλο. Επίσης από το αν ευωδοθούν οι προσπάθειες της Βραζιλίας και των Νοτιοαμερικάνικων κεντροαριστερών- μπολιβαριανών κυβερνήσεων, που διαφέρουν βέβαια από τη σοσιαλδημοκρατία.
Στα επόμενα λίγα χρόνια θα διαπιστώσουμε αν τελικά θα επικρατήσειη "jankie- οικονομία" ή "πράσινη οικονομία". Για το συμφέρον των ανθρώπινων κοινοτήτων και των φυσικών οικοσυστημάτων και γενικότερα των επόμενων γενεών θα ήταν καλύτερο να επικρατήσει η δεύτερη εκδοχή. Αυτό δεν σημαίνει οτι όσες κοινωνικές δυνάμεις έχουν σα στόχο το ξεπέρασμα του δυτικού μοντέλου ανάπτυξης και του καπιταλισμού θα πρέπει να σταματήσουν την κριτική τους σε αυτή τη δεύτερη εκδοχή, αλλά να μη παραμένουν μόνο σε αυτή την κριτική. Θα πρέπει αντί να στρέφονται ενάντιά της, να στραφούν όσο γίνεται περισσότερο προς τη διαμόρφωση της μακροπρόθεσμης διεξόδου.

Οι αγρότες παντού ξεσηκώνονται

Φαίνεται οτι όχι μόνο οι΄Ελληνες αγρότες έχουν καταλάβει οτι δεν έχουν μέλλον

Με χρονολογική σειρά από το news.gr.msn.com

-Αυστριακοί αγρότες διαμαρτύρονται στις 14 Σεπτεμβρίου 2009 για τις χαμηλές τιμές του γάλακτος και μπλοκάρουν την Εθνική οδό.
-Βόσνιοι αγρότες μοιράζουν φρέσκα λαχανικά σε πολίτες μπροστά στο Συνταγματικό Δικαστήριο του Σεράγεβο στις 25 Σεπτεμβρίου 2009 λόγω της ακύρωσης ενός νόμου του κοινοβουλίου που προέβλεπε επιβολή φόρων σε
εισαγόμενα προϊόντα - μια κίνηση που σαν στόχο είχε την προστασία της ντόπιας παραγωγής. Το δικαστήριο ακύρωσε το νόμο γιατί ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου που είχε υπογράψει η
Βοσνία με άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής. Οι αγρότες δήλωσαν ότι στοχεύουν στην εντατικοποίηση των κινητοποιήσεών τους - ακόμα και στο μπλόκο των συνόρων προκειμένου να μην εισαχθούν ξένα προϊόντα στη χώρα τους!
-Παραγωγοί γάλακτος συρρέουν αρχές Οκτωβρίου 2009 μπροστά απ' το κεντρικό κτίριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες και ζητούν να γίνει συνάντηση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης όλης της Ευρώπης προκειμένου να τους χορηγηθούν περισσότερα κεφάλαια και να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την οικονομική κρίση που "χτυπάει" την αγορά τους.
-Ομάδα Ρουμάνων αγροτών που ηγούνται κίνησης διαμαρτυρίας εναντίον της κυβέρνησης σταματάει μπροστά από αστυνομικές δυνάμεις στο Βουκουρέστι στις 28 Οκτωβρίου 2009. Φωνάζουν ότι δεν τους έχουν επιδοθεί ακόμα οι συμφωνηθείσες επιδοτήσεις που τους αναλογούν για κάθε πρόβατο και κατσίκα που έχουν στην κατοχή τους ενώ για τις αγελάδες λένε ότι τους έχει δοθεί μόνο το 35% των επιδοτήσεων που δικαιούνται.
-Οι Ιταλοί αγρότες ξεκινούν τον αγώνα διαμαρτυρίας τους στις 16 Νοεμβρίου, ημέρα που στη Ρώμη διεξάγεται το Παγκόσμιο Συνέδριο του ΟΗΕ για την Ασφάλεια των Τροφίμων έτσι ώστε να έχει απήχηση το μήνυμά
τους. Ισχυρίζονται ότι αυτοί είναι τα θύματα της οικονομικής κρίσης και ζητούν δικαιότερες τιμές.
-Περισσότεροι από 10.000 Νοτιοκορεάτες αγρότες διαμαρτυρήθηκαν για την συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της χώρας τους και των Ηνωμένων Πολιτειών λίγες μέρες πριν την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα στη Σεούλ στα μέσα Νοεμβρίου 2009. Τα εισαγόμενα ελεύθερα προϊόντα λένε ότι λειτουργούν εις βάρος της εγχώριας παραγωγής.
-Τα τρακτέρ των αγροτών έχουν μπει στην πόλη της Μαδρίτης στις 21 Νοεμβρίου 2009, με τους οδηγούς τους να διαμαρτύρονται στους κεντρικούς της δρόμους ισχυριζόμενοι ότι πληρώνονται πολύ λίγα για
προϊόντα που αγοράζονται πολύ πιο ακριβά απ' τον τελικό καταναλωτή.
-Αγρότες συντάχθηκαν στις 25 Νοεμβρίου 2009 με μέλη Δημοφιλούς Κοινωνικού Μετώπου και φώναξαν συνθήματα κατά του Εθνικού Κονγκρέσου στην Ασουσιόν της Παραγουάης. Το Κονγκρέσο μείωσε τις επενδύσεις του σε κοινωνικά προγράμματα στο πλαίσιο του νέου προϋπολογισμού της χώρας.
-Εκατοντάδες αγρότες συρρέουν στις 2 Δεκεμβρίου στην πρωτεύουσα της Τσεχίας, Πράγα και στο ιστορικό της κέντρο ζητώντας την χορήγηση μεγαλύτερου βοηθήματος από την πλευρά της κυβέρνησης.
-Αγρότισσες διαμαρτύρονται στις 15 Δεκεμβρίου 2009 στην πόλη Αλαχαμπάντ της Ινδίας για διαφθορά στο Εθνικό Αγροτικό Σχήμα Εγγύησης Εργασίας το οποίο εγγυάται σε ετήσια βάση σε κάθε αγροτικό νοικοκυριό,
το λιγότερο εκατό μέρες εργασίας με τον ελάχιστο δυνατό μισθό...
-Στις 17 Δεκεμβρίου 2009 στο Παρίσι, νεαροί αγρότες κατέβηκαν τα ξημερώματα στην κεντρική λεωφόρο των Ιλισίων, Champs Elysees και παρέλυσαν την κυκλοφορία πετόντας άχυρα και ανάβοντας φωτιές με
λάστιχα. Με πανό, όπου αναγράφονταν συνθήματα «Σαρκοζί, η γεωργία έχει τιμή, η γεωργία κοστίζει», «Η αγροτιά πεθαίνει», «περήφανοι που είμαστε αγρότες» και «αγρότης: είδος υπό εξαφάνιση», οι διαδηλωτές
διαμαρτυρήθηκαν για το ότι μέσα στο 2009, το εισόδημά τους μειώθηκε κατά 34%.

Εκ βάθρων η κρίση στην Ελλάδα

Η Ευρώπη και μαζί της περισσότερο η Ελλάδα δεν είναι προετοιμασμένη για αυτή την κρίση. Και αυτό αφορά όχι μόνο στα κράτη, αλλά και στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά σαν οικονομικές οντότητες στα πλαίσια του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού. Πρωταγωνιστής της παγκοσμιοποίησης υπήρξε το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Κυκλοφόρησε παγκόσμια 10πλάσιο χρήμα από την αξία της οικονομίας. Δημιουργήθηκαν φούσκες που κάποια στιγμή θα έσπαγαν. Έτσι φθάσαμε στην τελευταία χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 στη καρδιά του συστήματος. Αυτή πέρασε και στην «πραγματική οικονομία» και για ορισμένα κράτη, με πρώτη την Ελλάδα, αρχίζει να μετατρέπεται σε δημοσιονομική . Την προηγούμενη περίοδο, οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν για την ανάπτυξη στη χώρα, ιδίως πριν και μετά το 2004 και τους Ολυμπιακούς, προωθούσαν ένα υπερκαταναλωτικό μοντέλο το οποίο απαιτούσε υπερκυκλοφορία χρήματος. Οι κυβερνήσεις , για να φέρουν σε πέρας τους προϋπολογισμούς τους, δανείζονταν από τις παγκόσμιες αγορές, οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά από τις τράπεζες. Σε αυτό βοήθησε και το ευρώ, γιατί εξασφάλιζε την απαιτούμενη «πίστη» για δανεισμό από τα διεθνή κεφάλαια, και έτσι όλοι μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν τις καταναλωτικές τους ανάγκες, παρόλο που δεν ανέβηκε η αγοραστική αξία των αδύνατων οικονομικά- ενώ οι τιμές έγιναν ευρωπαϊκές, οι μισθοί παρέμειναν σε επίπεδο δραχμής. Έτσι το κοινό νόμισμα βοήθησε στην ουσία και αυτό για να ανέβουν τα χρέη στο κράτος, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Τα προηγούμενα χρόνια οι περισσότεροι αισθάνονταν «νοικοκυραίοι με κάρτες και με χρέη»(σύνθημα που φώναζαν κύρια οι αντιεξουσιαστές και στις περσινές διαδηλώσεις του Δεκέμβρη), ενώ η «δυνατή» Ελλάδα έφθασε να έχει χρέη πάνω από 300 δις ευρώ, όπως δηλώθηκε τελευταία, και αντί να δανεισθεί 45 δις που προέβλεπε ο ο προϋπολογισμός του 2009 για παράδειγμα, δανείσθηκε πάνω από 60 δις.
Ο Καραμανλής αναγκάσθηκε να τα παρατήσει, ενώ ο Παπανδρέου(δεν είναι στην ουσία αυτοί οι πρωταγωνιστές, αλλά για τη ευκολία του λόγου), που ανέβηκε και να ήθελε να κάνει αυτά που υποσχέθηκε προεκλογικά, δεν μπορεί να τα κάνει(Το 20% του πληθυσμού στην Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπο με τον κίνδυνο της φτώχειας σύμφωνα με τη Εurostat)
Ειδικά λοιπόν για την Ελλάδα φαίνεται καθαρά ότι είναι κρίση εκ βάθρων. Και των κοινωνικών-πολιτικών δομών και των οικονομικών-περιβαλλοντικών πρακτικών και της συνείδησης-συμπεριφορών. Όλοι πια αρχίζουν να καταλαβαίνουν ότι στην ουσία έχουμε να κάνουμε με μια βαθειά δομική κρίση και ότι το μέλλον είναι ζοφερό(Πολλά μαγαζιά κλείνουν, η οικοδομή έχει σταματήσει, ο εφοπλισμός με την κρίση των διεθνών μεταφορών συρρικνώνεται, ο τουρισμός είχε για το 2009 μείωση αφίξεων κατά 11% και του εισοδήματος κατά 23-27%, η αγροτιά πνέει τα λοίσθια κ.λ.π) . Αρκετοί δε αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε πόσο βαθειά έχουμε καταστρέψει όλα αυτά τα χρόνια τις ίδιες τις βάσεις της κοινωνικής-οικονομικής-βιολογικής ύπαρξής μας, τα οικοσυστήματα και το περιβάλλον. Η ερημοποίηση της γης από τις καλλιεργητικές πρακτικές(γεωτρήσεις μέχρι 400μ βάθος, εκτροπή Αχελώου κ.λ.π), η αποψίλωση-καταπάτηση και η καταστροφή των δασών με τις πυρκαγιές, η ρύπανση της θάλασσας, των ποταμών και των λιμνών από τα χημικά και τα λύματα-απόβλητα, η καταστροφή του παραθαλάσσιου και του ορεινού τοπίου με τα σκουπίδια των ανεξέλεγκτων χωματερών και την υπεροικοδόμηση, δεν είναι μόνο καταστροφή για το περιβάλλον. Διαλύει και τις ίδιες τις δυνατότητες για μια εύκολη ανάκαμψη της Οικονομίας. Η «πράσινη ανάπτυξη» έχει να αντιμετωπίσει πολύ ζοφερές καταστάσεις και με τον τρόπο που προτείνεται έχει λίγες ελπίδες.
Για αυτό μια σημαντική μερίδα της νέας γενιάς ξεσηκώνεται. Προς το παρόν «τα σπάει» δείχνοντας ότι δεν της αρέσει ο κόσμος που της ετοιμάσαμε. Ελπίζω ότι ξεφεύγοντας από τη μιζέρια, των πόλεων κυρίως, θα προσπαθήσει τουλάχιστον τα επόμενα χρόνια να δώσει μια προοπτική διεξόδου. Το ίδιο και οι εναπομείναντες αγρότες, που δεν βλέπουν κανένα μέλλον μπροστά τους και με δική τους ευθύνη βέβαια. Μέχρι τώρα έκλειναν τους δρόμους για τις επιδοτήσεις και για να συνεχίσουν τις ίδιες πρακτικές . Τώρα, που τελειώνουν οι επιδοτήσεις, υπάρχει η ελπίδα να σκεφθούν διαφορετικά και να αλλάξουν μεθόδους. Να αφήσουν τις μονοκαλλιέργειες προϊόντων(βαμβάκι, καπνός, ελιά κ.λ.π.) και να στραφούν προς την βιο-πολυκαλλιέργεια, που θα θρέψει αυτούς και τον πληθυσμό. Όχι οι «γερασμένοι» αγρότες, οι οποίοι έτσι και αλλιώς βγαίνουν ήδη στη σύνταξη, αλλά οι λεγόμενοι «νέοι αγρότες», που στις περσινές και φετινές κινητοποιήσεις έχουν αρχίσει να βγαίνουν στο προσκήνιο και να θέλουν να δώσουν τον τόνο, όσον αφορά στα αιτήματα, ζητώντας κύρια διαρθρωτικές αλλαγές στη γεωργία.
-